Logo Design

Sayaç 19.09.2006 Tarihinden itibaren

 

 

SALMAN'DA TOPLUM VE KÜLTÜR

 

 

            

             TAŞ DİBEK (BUĞDAY DÖVÜLÜR)                        EL ÖRGÜSÜ YÖRESEL ÇORAP                HARMAN YABASI (SAMAN BUĞDAY AYRACI)

 

 

                            ÖNCELERİ ÇOK KULLANILAN EL DEĞİRMENİ                                                  GAZ LAMBASI

 

ÇORBALAR

1-PANCAR ÇORBASI (KARA LAHANA):     

Malzemesi:
1 bağ pancar, 1,5 su bardağı fasülye, 1 baş soğan (orta büyüklükte), 1 tane acı biber, 1 su bardağı mısır unu, 2 kaşık yağ, yeteri kadar tuz.
Yapılışı: Pancar temizlenip yıkanır. İnce ince dogranır. Bir tencerede yağ eritilir. İncecik doğranmış soğanlar bu yağda pembeleşinceye kadar kavrulur. Pancarın yeşil rengini koruması için kaynayan suya önce tuz atılır. Sonra doğranmış pancar ile önceden haşlanmış fasülye katılır (fasülye yerine mevsimine göre ve ailenin ekonomik durumuna göre, posul, mısır yarması, bulgur, pirinç de katılabilir.) Birlikte epeyce kaynadıktan sonra  elenmiş mısır unu bir elle kaynayan yemeğin içine azar azar dökülür. Diğer elle tahta kaşıkla topaklaşmaması için devamlı karıştırılır. Yemek ocaktan indirilmeye yakın bir parça acı biber ilave edilir. Arzuya göre iç yağı bir tavada yakılarak yemeğin üzerine gezdirilir. Daha sonra servis yapılır.

   

MISIR ÇORBASI

Yapılışı:
Akşamdan suya bırakılan kırık mısır ve fasülye, sabahleyin haşlanır. Bir tencereye su konularak kaynatılır. Hazırlanan malzemeler kaynayan suya katılır. Piştikten sonra dinlenmeye bırakılır. Ayrı bir kapta hazırlanan ayranın içine pişmiş kırma mısır ve fasülye karışımı konulur.Servis yapılacağı sırada yağ eritilerek yemeğin üzerine dökülür. Nane ve tuz ilave edilir.

KABAK ÇORBASI

Malzemesi :
Yarım kilo kış kabağı (çil kabağı), 250 gr. Beyaz fasülye, 1 kaşık tereyağı, 1 kaşık tuz, salça, maydonoz.
Yapılışı: Kabağın dış kabukları soyularak kare şeklinde doğranır. Bir tencerede yağ eritilir. Salça ilave edilir. Daha sonra hazırlanan kabak ile önceden haşlanmış fasülye tencereye konularak karıştırılır. Birlikte kavrulur.Belli bir miktar su katılır ve kaynatılır. Pişmesine yakın tuz ilave edilir. Piştikten sonra üzerine maydonoz doğranır, ateşten alınarak sıcak servis yapılır.

YEMEKLER

PANCAR (KARA LAHANA) SARMASI:

Malzemesi: 2 bağ pancar, 1/2 kg. kıyma, 4 baş orta büyüklükte soğan, 1 çay bardağı pirinç, yağ, tuz, karabiber, maydonoz,
Yapılışı: Pancar saplarından ayrılır. Temizlendikten sonra kaynayan suya konularak hafif diri kalacak şekilde haşlanır. Bir süzgeçte süzülür. Soğuk suda bekletilir. Hafif sıkılarak bir kaba alınır. Ayrı bir kapta kıyma, rendelenmiş soğan, yıkanmış pirinç, salça, tuz, karabiber ve kıyılmış maydonoz biraz su ile yoğrulur. Pancarın damarlı tarafları içe gelecek şekilde hazırlanan iç arasına konulur. Çok sıkı olmamak kaydı ile normal bir şekilde küçük küçük sarılır. Bir tencereye düzgün olarak dizilir. Üzerini kapatacak kadar su ilave edilir (Kaynar su tercih edilir) Üzerine sarmayı bastırmak için kapak kapatılır. Tencerenin kendi kapağı örtülüp kaynamaya bırakılır. Önce harlı sonra kısık ateşte pişirilir.

PANCAR (KARA LAHANA) DÖŞEMESİ        

Malzemesi: Bir bağ pancar, 1 su bardağı kuru fasülye, 1 çay bardağı pirinç (mısır yarması veya bulgur) , 3-4 adet orta büyüklükte patetes, 1 baş orta büyüklükte soğan, 1 çorba kaşığı salça, yağ, tuz.
Yapılışı: Pancar temizlenip yıkanır. Kaynayan suya atılarak haşlanır. Süzgeçte süzülür. İnce doğranmış soğanlar yağda pembeleşinceye kadar kavrulur. Salça ilave edilir. Doğranmış pancar ve önceden haşlanmış fasülye konularak karıştırılır. Üzerine yeterince kaynar su oökülür. Pişmeye yakın yıkanmış pirinç konulur. Acı biber katılır. (Mısır yarması veya bulgur kullanılırsa pancarlarla beraber pişmeye konulmalıdır.) Sıcak sıcak servis yapılır.

PANCAR (KARA LAHANA) DİBLESİ

Malzemesi: 2 bağ pancar, 4 baş orta büyüklükte soğan, 1 su bardağı pirinç (veya bulgur), zeytinyağı, tuz, karabiber.
Yapılışı: Pancar temizlenip yıkanır. İnce ince kıyılır. Kaynamış suyun içine önce rengi kararmasın diye hemen tuz ilave edilir. Pancar kaynayan suya atılır. Bir taşım kaynadıktan sonra pirinç konulur. Pancar ve pirinç birlikte yumuşayıncaya kadar kaynatılır. Ocaktan alınarak süzülür. Topaklanmaması için devamlı karıştırılır. Soğumaya bırakılır. Diğer tarafta, arzuya göre zeytinyağı veya tereyağı tencereye konulur. İncecik doğranmış bol soğanla hafif pembeleşinceye kadar kavrulur. Haşlanan pancarlar, acı biberle ilave edilerek karıştıra karıştıra pişirilir.

MELOCAN (DİKEN UCU) KAVURMASI

Malzemesi: 2 bağ melocan, 2 baş orta büyüklükte soğan, 1 kaşık yağ, yeterince tuz.
Yapılışı: Melocanlar temizlenip, yıkanır. Kaynayan suyun içine atılarak haşlanır ve süzülür. Soğuk su içinde bekletilir. Sudan çıkarılıp sıkılarak doğranır. Ayrı bir kapta ince doğranmış soğan yağda pembeleşinceye kadar kavrulur.Doğranmış melocan ve tuz ilave edilerek tekrar kavrulur.

SAKARCA MIHLAMASI
 
Malzemesi: 1 kilo sakarca, 4 baş soğan, 4 yumurta, 1 kaşık tereyağı, karabiber, tuz
Yapılışı: Sakarcalar temizlenip yıkanır, doğranır ve tencerede kaynayan suya atılarak haşlanır. Haşlanan sakarcalar süzülür , ayrı bir kapta tereyağında kavrulan soğana ilave edilir , tuzu katılır. Kavrulan sakarcaların içine yumurta kırmak için ara ara yer açılır. Yumurtalar hazırlanan yare kırılır ve üzerine kızdırılmış tereyağı gezdirilir. Kapağı kapatılarak yumurtalar pişene kadar beklenir. Arzuya göre karabiber ilave edilierek sıcak servis yapılır.

GALDİRİK KAVURMASI

Malzemesi: 2 bağ kaldirik, 4 baş soğan, 1 kaşık yağ yeterince tuz
Yapılışı: Galdirik temizlenip yıkanır ve doğranır. Kaynayan suya atılarak haşlanır ve süzülür. Ayrı bir kapta pembeleşinceye kadar kavrulan soğanın üzerine sıkılarak koyulur, tuz ilave edilerek ara sıra karıştırılarak kavrulur.

TİRMİT ( MANTAR) KAVURMASI    

Malzemesi:  Yarım kilo mantar,  5 baş soğan, yağ, tuz
Yapılışı: Tirmitler temizlenir, yıkanır ve küçük parçalar halinde doğranır. Beş dakika kadar tuzlu suda bekletilir. Bir yandan soğanlar doğranarak kavrulmaya başlanır, soğan pembeleşinceye kadar kavrulur. Tirmitler  soğana ilave edilerek kavrulur, tuzu ilave edilerek  sıcak servis yapılır.

PALLOBLE

Malzemesi: 1.5 kilo pancar ( karalahana), 1 kaşık kinzi, 1 baş sarımsak, 1 kilo fasulye, 200 gr. Mısır unu, ceviz, tuz, biber.
Yapılışı: Pancarlar temizlenip yıkanır ve burkularak parçalanır. Bir tencerede su kaynatılır ve pancarlar kaynayan suyun içine atılır. Yarı pişince suyu değiştirilir. Tekrar kaynar su ilave edilir. Haşlanmış fasulye pancarın üzerine katılır. Diğer malzemeler (ceviz, kinzi, sarımsak, tuz, biber)  ezilerek tencereye katılır. Piştikten sonra yemek ateşten indirilir. İçine mısır unu katılarak dövme tahtası (el brendırı) ile iyice dövülür. Tekrar ateşe konulur bir süre daha pişirilir tuzu kontrol edilerek ateşten alınır.

ISIRGAN OTU YAĞLACI

Malzemeler: 2 Bağ Isırgan Otu, 1 Kaşık Yağ, 1 Çay Bardağı Mısır Unu, 1 Su Bardağı Süt, Tuz, Nane
Yapılışı: Isırgan otu temizlenir, yıkanır ve kaymamış yarım tencere suda iyice haşlanır. Ezilecek kıvama geldiğinde temiz bir tencereye suyu süzülür, üstte kalan ısırgan otu kevgirden un yardımıyla ezilerek alttaki süzülen suyun üzerine geçirilir. Kevgirde kalan artıklar dökülür. Süzülmüş ısırgan suyu ve geçirilen püre tenceresi ateşe konulur, karıştırılarak pişirilir, muhallebi kıvamına gelince üzerine eritilmiş yağda kavrulan nane konulur bir süre daha piştikten sonra, ateşten indirmeye yakın üzerine istenirse süt konulabilir.

KEŞKEK (GENDEME)

Malzeme: 2 kg aşurelik buğday, 1 tavuk, 500 gr fasulye, tereyağı, tuz.
Yapılışı: Keşkeklik buğday ve fasulye akşamdan ayıklanır ve ıslatılır. Pişmeye hazırlkanan tavuk bir tencerenin içinde buğday ve fasulye ile birlikte haşlanır. Tavuk haşlandıktan sonra kemiklerinden ayrılarak didilir ve yine aynı tencereye konulur. Kısık ateşte boza kıvamına gelinceye kadar ara sıra karıştırılarak pişirilir. Üzerine kızdırılmış tereyağı gezdirilerek sıcak servis yapılır.

FIRIN FASULYESİ

Malzemesi: 2 kase kurutulmuş fırın fasulyesi, 2 baş soğan, 1 bardak kuru fasulye, 1 kaşık salça, 1 çay bardağı pirinç(bulgur veya mısır yarması) 3 adet patates, 1 kaşık tereyağı, kıyma, tuz, biber.
Yapılışı: Fasulyeler temizlenir, yıkanır ve haşlanır. Bir tencerede yağ eritilir sıra ile; önce ince doğranmış soğan, kıyma ve patates kavrulur, salça katılır. Haşlanmış fasulye konularak karıştırılır, üzerine yeterince su konulur ve pişmeye bırakılır.  Pişmesine yakın yıkanmış pirinç, tuz ve biber ilave edilir. Bir taşım daha kaynatılır.Sıcak servis yapılır.

MISIR UNU YAĞLACI

Malzemeler : 2 Su Bardağı Mısır Unu, Su,  tuz, Peynir veya Çökelek
Yapılışı: Mısır unu yağlacı muhallebi kıvamında olacağı için, yağlaç yapılacak yayvan bir tencereye yeterince su konulur, tuz ilave edilerek kaynamaya bırakılır. Su kaynamaya başlayınca mısır unu azar azar topaklanmadan karıştırılarak suya katılır devamlı karıştırmaya devam ederek kıvamına gelmesi sağlanır. Ateşten alınan yağlacın üzerin ufalanmış peynir,  çökelek katılarak karıştırılır ve kâselere boşaltılır. Ayrı bir kapta tere yağ ya da margarin eritilerek kâselerin üzerine gezdirilir, sıcak servis yapılır.

HAMSİ BUĞULAMA
 
Malzemesi.: 1 kg hamsi, 3 baş soğan, 1 bardak sıvı yağ, 1 limon, tuz, karabiber, maydanoz.
Yapılışı: Hamsiler ayıklanarak kılçıkları çıkarılır, yıkanıp tuzlanır, bir tepsiye dizilir.  Ay gibi doğranmış soğan, halkalar halinde kesilmiş limon,  iri doğranmış maydanoz, karabiber ve tuz hamsinin üzerine serilir. Tepsinin ağzı kapakla örtülür. Pişmeye bırakılır,  pişince sıcak servis yapılır

HAMSİ KÖFTESİ

Malzemesi: 1 kg hamsi, 1 yumurta, 1 soğan, 1 kaşık salça, 2 kaşık un, bayat ekmek içi, köfte baharı, maydanoz, sarımsak, tuz.
Yapılışı: Hamsiler ayıklanarak kılçıkları çıkarılır, yıkanıp tuzlanır, üzerine bayat ekmek içi ufalanarak, yumurta, salça, un, köfte baharı, ezilmiş sarımsak, maydanoz ve rendelenmiş soğan ilave edilir. İyice yoğrulur, köfte şekli verilerek yağda kızartılır.

HAMSİ TAVA

Malzemesi: 1 kg hamsi, _ bardak yağ, _ bardak mısır unu, limon, tuz
Yapılışı: Hamsiler ayıklanır ve yıkanır, tuzlanır.  Tavada yağ kızdırılır , her iki tarafı una bulanan hamsiler düzgün bir şekilde tava dizilir, kızarında alt üst alınır, ili tarafı kızaran hamsiler servis alınarak, üzerine limon sıkılır.

HAMSİ İÇLİ TAVASI

Malzemeler: 2 Kg Hamsi, 2 Su bardağı pirinç, Pul ve karabiber, Bir adet soğan, Bir bağ maydanoz, Sıvı yağ
Kuru üzüm, Tuz.
Yapılışı: Önce hamsi böreğinin iç malzemeleri şu şekilde hazırlanacak. Önce kıyılmış soğan tavada yağ ile birlikte bir miktar kavrulacak, ondan sonra, pirinç, pul biber, karabiber, maydanoz, kuru üzüm, tuz ve bir bardak su ilave edilerek 10 dakika tavada pişirilecek.
Daha sonra kullanılacak hamsinin kılçıkları alınıp yıkanacak, yıkanan hamsi açılarak tavaya dizilecek dizme işlemi tavanın kenarlarını kaplayacak şekilde olacak. Dizme işlemi bittikten sonra daha önce hazırlanan iç tavaya hamsilerin üzerine düzgünce serilecek.Tekrar üzeri açılmış hamsilerle kapatılacak. Bu şekilde hazırlanan tava ya fırında veya tavada kızartılarak hazırlanabilir.

HAMUR İŞLERİ

SU BÖREĞİ

MALZEMELER
Beyaz un.
Sıvı yağ
Bir bağ maydanoz
Yumurta
Peynir veya çökelek
Tuz

 YAPILIŞI  
Börek yapılacak un bir bardak su tuz ve beş adet yumurta kırılarak karıştırılacak, karıştırılan hamurun içine bir miktar sıvı yağ dökülecek bu şekilde kulak memesı yumuşaklığına gelinceye kadar karıştırılacak. Karıştırma(Yoğurma) işlemi bittikten sonra hamur yumurta büyüklüğünde kesilerek oklava ile yufka biçiminde açılacak. Açılan yufkalar daha önce kaynatılan sıcak suya bırakılacak burada bir dakika bekledikten sonra alınarak soğuk suya batırılacak, soğuk sudan alınan yufkalar kızartma tavasına düzgünce yerleştirilecek her yüfka arasına maydanozla karıştırılmış peynir veya çökelek koyularak tepsi doldurulacak.Dolan tepsiyi fırına bırakıp 40-50 dakika pişmesi beklenecek daha sonra fırından alınarak soğumaya bırakılacak.Soğuyan su böreği artık servise hazırdır.     

KURU YUFKA

Malzemesi: Buğday unu, yağ, tuz, su
Yapılışı: Un, tuz ve su ile kulak memesi kıvamında yoğurulur. Hamur küçük parçalara ayrılır ve yufka şeklinde açılır. Temiz bir bez üzerine yapışmayacak bir şekilde serilir. Yapılan yufkalar yer ateşi yada tüplü sacda kurutulur. İhtiyaç duyulduğunda, peynirli, kıymalı veya patatesli olarak kızartılarak yenilir.

EV MAKARNASI:

Malzemesi: 40 yumurta, buğday unu, su, tuz.
Yapılışı: Malzemelerin hepsi beraber yoğrularak sert bir hamur haline getirilir. Hamurlar iri parçalara ayrılır, yufka şeklinde yufkadan kalınca açılır. Üzerine mısır unu serpilir. 5-6  yufka bir araya getirilerek şeritler halinde kesilir. Kesilen yufkalar temiz bir bez üzerine serilerek kurutulur.

TATLILAR

KABAK TATLISI:

Malzemesi: 1 kg. kış kabağı, 2 bardak şeker _ bardak çekilmiş fındık içi.
Yapılışı: Kabak dilimlenerek kabukları soyulur bir tencereye dizilir, kabakların üzerine şeker konularak kısık ateşte  kabaklar suyunu salıp çekinceye kadar pişirilir. Pişen tatlı servis tabağına alınarak üzerine fındık serpilir.

UN HELVASI:

Malzemesi: 1 kg un, 1 kg şeker, 500 gr margarin,1,5 bardak su.
Yapılışı: Un yağ ile pembeleşinceye kadar kavrulur. Ayrı bir kapta şeker soğuk su ile karıştırılarak şerbet hazırlanır .Hazırlanan şerbet unun üzerine azar azar dökülerek iyice yedirilir. İçine arzuya göre fındık ya da ceviz içi katılabilir.

EKMEK ÇEŞİTLERİ

MISIR EKMEĞİ:
 
Malzemesi: 1 kg mısır unu, su, tuz.
Yapılışı: Un elendikten sonra bir kaba konulur. Üzerine tuz ilave edilir. Ilık su ile yoğrulur. Yağlanmış tepsiye serilerek fırına sürülür. Kızarıncaya kadar pişirilir.

 

BİLEKİ EKMEĞİ: (Bileki=Taş tepsi)

Malzemesi: Mısır unu, su, tuz.
Yapılışı: Elenmiş mısır unu ve tuz ılık su ile hamur haline getirilir. Önceden kızdırılmış bileki taşının içine defne yaprağı dizilir. Hamur buraya dökülür ve üzerine tekrar defne yaprağı dizilir. Ağzı ters çevrilmiş sacla kapatılır.  Dışarıda yakılan ve iyice köz olmuş yer ateşinin ortası açılarak bileki tepsisi buraya oturtulur ve üzerine de köz konular tepsi közle ötülür. Pişene kadar bekletilir. Pişince taştan çıkarılır.

SAC EKMEĞİ:

Malzemesi: Mısır unu, su, tuz.
Yapılışı: Mısır unu, su ve tuz ile yoğrularak elde duracak şekilde hamur yapılır. Hazırlanan hamur Ateşte bulunan kızgın ve un serpilmiş sacta bişirilir.

GOLİT:

Malzemesi: Esmer buğday unu, su , tuz.
Yapılışı: Un su ve tuz ile yoğrularak hamur  haline getirilir. Hamurun mayalanması (ekşimesi) beklenir. Ekmek hamuru büyüklüğünde parçalara ayrılır.  Ekmek bezine konularak dinlendirilir. Bu arada fırın kızdırılır. Bekletilen hamurlar fırında kor haline gelen közün sıcaklığı ile çok az pişirilerek fırından çıkarılır. Fırındaki közün tamamı alınır. Soğumuş ekmekler parçalara ayrılır. Tekrar kuruması için fırına konur. Fırının kendi sıcaklığında kurutulur. Fırından çıkarılıp  ıslatılarak yenilir. ( uzun süre dayanır.)

REÇELLER:

İNCİR REÇELİ:
 
Malzemesi: 1 kg incir( yörede yetişen patlıcan inciri), 2 kg şeker, limon ya da limon tuzu.
Yapılışı: 2 kg şeker 3 bardak su ile ocağa konulur ve kaynamaya bırakılır. Şeker eriyip kaynamaya döndüğü zaman içine soyulmuş incirler dağılmayacak şekilde bırakılır. Reçel 1 saat kadar kaynatılır, ateşten alınır, 6-7 saat dinlendirilir.  Sonra reçel ocağa konularak kaynatılır inmesine yakın limon ya da limon tuzu konulur. Reçel kıvamına gelince ateşten alınır. Ilık olarak saklanacak kaba  koyulur.

ÜZÜM REÇELİ:

Malzemesi: 1 kg çekirdeksiz üzüm, 2 kg şeker, limon ya da limon tuzu.
Yapılışı: Salkım halindeki  üzümler taneler haline getirilir, yıkanır. Bir kaba konularak üzerine şeker konulur, bir gece bekletilir.Bu süre içinde üzümlerin kendi suyu çıkar. İstenilen miktarda su konularak ocağa konulur, iyice kaynatılır. Kaynama sırasında oluşan köpükler kaşıkla alınarak atılır. Limon ya da limon tuzu ilave edilir.  Reçel ayarına gelince ocaktan alınır.

TURŞULAR

FASULYE TURŞUSU:

Malzemesi:
5 kg fasulye, bir baş sarımsak, kırmızı pul biber, turşu tuzu, yeterince su.
Yapılışı: Fasulyeler ayıklanır, yıkanır, çok ezilmeyecek şekilde kaynar suda haşlanır. Büyükçe bir tepsi ya da kaba süzülerek alınır. 4 - 5 saat soğumaya bırakılır. Sarımsak, biber, tuz iyice karıştırılarak fasulyenin üzerine dökülür ve iyice karıştırılan malzeme kabına yerleştirilir ve üzerini kaplayacak kadar su konularak kabın ağzı sıkıca kapatılır. 15 gün sonra yenmeye başlanabilir.

DOMATES TURŞUSU:

Malzemesi: 5 kg yeşil domates, sarımsak, biber, tuz ve sirke.
Yapılışı: Domatesler yıkanır, sarımsak,  biber, tuz ile karıştırılarak bir kapta 3-4 saat bekletilir. Turşu kabına koyulur 1 litrelik sirke üzerine dökülür ve üzerine kadar su ile doldurularak kabın ağzı iyice kapatılır.

SALATALIK TURŞUSU:

Malzemesi: 5 kg salatalık, sarımsak, tuz
Yapılışı: Salatalıklar yıkanır, salatalığın başı ve arkası azıcık kesilir. Tursu kabına yerleştirilir, su, tuz ve sarımsak bir kapta karıştırılarak salatalıkların üzerine konulur, kabın ağzı sıkıca kapatılır ve 15 bekletilerek tüketilebilir.

PATLICAN TURŞUSU:

Malzemesi: 3-4 kilo patlıcan, biber, tuz, mayudanoz, domates.
Yapılışı: Patlıcanlar temizlenip yıkanır. Azıcık haşlanır. Sıcak sudan alınıp soğuk suya konulur. Ayrı bir yerde maydanoz, sivri biber, domates, sarımsak ve tuz iyice karıştırılır. Patlıcanların ortası yarılarak bu karışından bir miktar koyulur. Turşu kabına yerleştirilir ve bir gün bekletilerek üzerini kapatacak şekilde su konulur. 1 haftada yenilebilir.

KELEM LAHANASI TURŞUSU:

 Malzemesi: 3-4 kg kelem lahanası, sarımsak,pul biber, tuz.
Yapılışı: Lahanalar ayıklanır, yaprak yaprak ayrılır. Yıkanır ve haşlanır. Süzülerek genişçe bir kapa alınır soğumaya bırakılır. Soğuyunca tuz, sarımsak ve pul biber konularak karıştırılır ve turşu kabına kaldırılır. Üzerine alabildiğince suyu konularak kabın ağzı sıkıca kapatılır. 5 günden itibaren yenilebilir.

 
 
 
ÇORBALAR
1. PANCAR ÇORBASI (HELLE)

Pancar temizlenerek yıkanır. İnce ince doğrandıktan sonra bir tencerede yağ eritilir. İnce ince doğranan soğanlar bu tencerede pembeleşinceye kadar kavrulur. Tencereye yeterince su koyulur. Kaynayan suya  tuz katılır. Sonra doğranmış pancar ile, önceden haşlanan fasulye ilave edilir. Bu fasulye yerine mısır yarması, bulgur, pirinç de katılabilir. Kaynayan yemek üzerine elenmiş mısır unu yavaş yavaş katılır ve karıştırılır. Yemek ocaktan indirilmeye yakın bir parça acı biber katılır. Arzuya göre içyağı bir tavada yakılarak yemeğin üzerine dökülür. Yemek servise hazırdır.

2- MISIR (DARI) ÇORBASI

Akşamdan suya bırakılan kırma mısır ve fasulye sabahleyin haşlanır. Bir tencereye su konularak kaynatılır. Hazırlanan malzemeler kaynayan suya katılır. Piştikten sonra dinlenmeye bırakılır. Ayrı bir kapta hazırlanan  ayran pişmiş kırma mısır konularak yemek üzerine bir miktar nane konulur karıştırılarak servise hazır hale getirilir. Pişmiş kırma mısır yağlanarak da servis yapılabilir Bu takdirde ayran koymaya gerek kalmaz. Afiyet olsun.

 
YEMEKLER
1 - PANCAR (KARA LAHANA) SARMASI :

Pancar saplarından ayrılır. Temizlendikten sonra Kaynayan suda haşlanır. Bir süzgeçte süzülür. Soğuk suda bekletilir. Hafif sıkılarak bir kaba koyulur. Ayrı bir kapta kıyma, kıyılmış soğan , yıkanmış pirinç, salça, tuz, karabiber ve kıyılmış maydanoz biraz su ile karıştırılır. Pancarın damarlı tarafları içe gelecek şekilde hazırlanan iç arasına koyularak sarılır. Bir tencereye düzgün olarak dizilir. Üzerini kapatacak kadar kaynar su ilave edilir. Üzerine sarmayı bastırmak için kapak kapatılır. Tencerenin kendi kapağı örtülerek kaynatılır. Önce  altı kısılır. Yemek pişirilir. Daha sonra yemek servise hazır hale getirilir.  Üzerine sarımsaklı yoğurt  koyularak da servis yapılabilir.

2 - PANCAR (KARA LAHANA) KAVURMASI

Pancar saplarından ayrılır. Temizlendikten sonra  suda haşlanır. İnce ince doğranır. Bir süzgeçte süzülür. Soğuk suda bekletilir. Hafif sıkılarak bir kaba koyulur. Ayrı bir kapta kıyma, kıyılmış soğan , yıkanmış bulgur yada pirinç, salça, tuz, karabiber ve kıyılmış maydanoz biraz su ile kavrulur. Daha sonra bunun üzerine pancar koyulur. Karıştırılır.  Yemek pişirilir. Daha sonra yemek servise hazır hale getirilir.

3 - BELOCEN (DİKEN UCU) KAVURMASI

Belocenler temizlenip yıkanır. Kaynayan suyun içine atılarak haşlanır ve süzülür. Soğuk su içinde bekletilen belocenler sudan çıkarılarak sıkılıp ince ince doğranır. Ayrı bir kapta ince doğranan soğan yağda pembeleşinceye kadar kavrulur. Doğranmış belocen ve tuz ilave edilerek tekrar kavrulur. Yemek servise hazırdır. Afiyet olsun.

4 - SAKARCA MIHLAMASI

Sakarcalar temizlenip yıkanır. Kaynayan suyun içine atılarak haşlanır ve süzülür. Daha sonra doğranır . Ayrı bir kapta ince doğranan soğan yağda pembeleşinceye kadar kavrulur. Doğranmış sakarcalar tuz ilave edilerek tekrar kavrulur . Sakarca içine yumurtaları kırmak için ara ara yer açılır Yumurtalar hazırlanan yere kırılır. Biraz tere yağı kızdırılıp yumurtaların üzerine dökülür. Üstüne bir kapak kapatılarak kısık ateşte yumurtalar pişinceye kadar bekletilir. Arzuya göre karabiber ilave edilir. Yemek servise hazırdır. Afiyet olsun.

5 - GALDİRİK KAVURMASI

Kaldirikler temizlenip yıkanır. Kaynayan suyun içine atılarak haşlanır ve süzülür. Soğuk su içinde bekletilen kaldirikler sudan çıkarılarak sıkılıp ince ince doğranır. Ayrı bir kapta ince doğranan soğan yağda pembeleşinceye kadar kavrulur. Doğranmış kaldirik ve tuz ilave edilerek sık sık karıştırılarak kavrulur. Yemek servise hazırdır. Afiyet olsun.

6 - ISIRGAN YAĞLAŞI

Isırganlar temizlenip yıkanır. Kaynayan suyun içine atılarak haşlanır ve süzülür ve süzgeçten geçirilir. Ezilmiş ısırganlar bir tencereye konur. Mısır unu, yağ,  su,nane ve tuz ilave edilerek, bir süre karıştırılarak pişirilir. İndirilmeye yakın süt ilave edilir. Yemek servise hazırdır.

7 - MISIR YAĞLAŞI

Normal bir tencerede su kaynatılır. Bir miktar tuz ilave edilir. Kaynayan suya mısır unu yavaş yavaş katılır. Topaklanmaması için sürekli karıştırılır.  İsteğe göre içerisine bir miktar peynir ya da çökelek ilave edilir. Kaselere bölünür. Ayrı bir kapta tereyağı iyice kızdırılır. Sonra Kaselerin üzerinde eşit miktarda gezdirilir. Sıcak servis yapılır. Afiyet olsun.

8 - KEŞKEK

Keşkeklik buğday akşamdan fasulye ile ayıklanır ve ıslatılır. Pişmeye hazırlanan tavuk bir tencerenin içinde buğday ve fasulye ile haşlanır. Tavuk haşlandıktan sonra kemiklerinden ayrılır. İnce ince doğranarak aynı tencereye konulur. Kısık ateşte bir miktar kızartılır. Üzerine kızdırılmış yağ koyularak  sıcak servis yapılır. Afiyet olsun.

 
HAMUR İŞLERİ
1- SU BÖREĞİ

Malzemelerin hepsi birlikte karıştırılarak hamur haline getirilir. Küçük küçük parçalara ayrılır. Yufka inceliğinde açılarak temiz bir bez üzerine serilir. Bir tencerede su kaynatılır. Tuz katılır. Ayrı bir kaba soğuk su konur yine tuz ilave edilir. Yufkalar teker teker önce kaynamakta olan sıcak suya sonra da soğuk suya atılır. Suyu süzüldükten sonra yağlanmış tepsiye sıra ile yufka ve önceden hazırlanan peynir, maydanoz karışımı konulur. Yufkaların üzerine eritilmiş tere yağı veya arzuya göre zeytinyağı dökülür. Yer yer bıçak batırılarak aralarının da pişmesi temin edilir.  Kızgın fırında ya da tepside pembeleşinceye kadar kızartılır. Kare şeklinde kesilerek servis yapılır.

2-YUFKA BÖREĞİ

Malzemelerin hepsi birlikte kulak memesi yumuşaklığında yoğrulur. Hamur küçük parçalara ayrılır. Yufka şeklinde açılır. Temiz bir bezin üzerine yapışmayacak şekilde serilir. Ayrı bir tarafta yufkaları kurutmak için ateş yakılır. Üzerine sac konulur. Açılan yufkalar birer birer sacın üzerinde kurutulur. Soğumaya bırakılır. Börek yapılacağı zaman geniş bir kabın içine ılık su ve tuz konulur. Yufkalar tek tek ıslatılır. yağlanmış tepsiye dizilir. Arasına arzuya göre hazırlanmış iç peynir- maydanoz veya kıyma-soğan-kara biber konulur. Üzerine tekrar ıslatılmış yufka serilir. Yağlama işlemi tekrarlanarak fırında pişirilir.

3- EV MAKARNASI:

Malzemelerin hepsi birlikte yoğrularak sert bir hamur haline getirilir. Hamurlar iri iri parçalara ayrılır. Yufka şeklinde açılır. Üzerine mısır unu serpilir. 5-6 yufka bir araya getirilerek şeritler halinde kesilir. Kesilen yufkalar temiz bir bez üzerine serilerek kurmaya bırakılır.

 
TATLILAR
1-KABAK TATLISI

Kabak dilimlenerek kabukları soyulur. Bir tencereye dizilir. Kabakların üzerine örtecek kadar su konulur. Suyunu çekinceye kadar orta ateşte pişirilir. Daha sonra fırın tepsisine yerleştirilerek üzerine seker serpilip fırına sürülür. Pişince fırından alınarak soğumaya bırakılır. Üzerine çekilmiş fındık içi veya ceviz serpilir

2-AŞURE:

Akşamdan buğday ve fasulye ayıklanır nohut yıkanır ayrı ayrı ıslatılır, bu malzemeler bir kapta haşlanır haşlanan malzemeler bir tencereye konulur üzerine su ilave edilir. Bir süre pişirilir, Sonra pirinç, kuru üzüm ,incir, vanilya, portakal kabuğu, kayısı, sulandırılmış nişasta ve şeker katılarak kaynatılır. Kıvamı koyulaşınca ateşten indirilir. Üzerine fındık veya ceviz içi ile nar taneleri ve tarçın dökülerek servis yapılır.

3-UN HELVASI:

Un, yağ ile pembeleşenciye kadar kavrulur. Ayrı bir kapta şeker soğuk su ile karıştırılarak şerbet hazırlanır. Sonra bu şerbet kavrulmuş unun üzerine yavaş dökülerek iyice karıştırılır. İçine arzu edilirse fındık veya ceviz içi de ilave edilir.

 
EKMEKLER
1-MISIR EKMEĞİ (ÇÖREK)

Un elendikten sonra bir kaba konulur. Üzerine bur miktar tuz ilave edilir. Ilık su ile yoğrulur. Yağlanmış tepsiye serilerek fırına sürülür. Kızarıncaya kadar pişirilir. Hamurlar sac üzerinde de pişirilebilir.

2-SAC EKMEĞİ ( CILBIT )

Mısır unu, su ve tuz birlikte yoğrulur. Hazırlanan, hamur ateşin üzerindeki un serpilmiş kızgın sacın üzerine serilir Altı kızardıktan sonra ekmeğin üstü sacın altında yanmakta olan ateşte eğiş yardımıyla kızartılır.

 
ÇEŞİTLİ YEMEKLER
1-ELMA REÇELİ: 

Elmalar yıkanır. ince ince dilimler halinde doğranır bir kaba konularak üzerine şeker dökülür. Bir gece bekletilir. İstenilen miktarda su katılarak ocağa konulur iyice kaynatılır. Limon ya da limon tuzu ilave edilir. Biraz daha kaynatılarak ocaktan indirilir.

2-FASULYE TURŞUSU:

Fasulyeler ayıklanır haşlanarak süzülür. Biber tuz ve sarımsak ilave edilir. Fasulyelerle karıştırılarak bir kapta üzerine su katılır bir hafta bekletilir.

3-FASULYE TURŞUSU KAVURMASI:

İnce kıyılmış soğan yağda pembeleşinceye kadar kavrulur. Üzerine fasulye turşusu katılarak karıştırılır. Bir süre kavrulur.

 
 
Tarihi Karataş Kayası ( Höbek Kayası )

Tarihi karataş kayası diğer bir adıyla da yöremizde höbek kayası da denilir.

 

Kaya tam olarak Salman kasabasının adınında oradan geldiği Karataş mahallesinde yer almaktadır.

 

Çok önceki tarihlerde ( tam olarak tarihi bilinmemektedir) buralarda yaşayan zengin ve varlıklı köyün ileri gelenlerinden biri tahıl zamanı topladıkları mahsulleri yığın (höbek) haline getirerek stok halde biriktirmeye başlar. Zamanla köyün yanında ırgat olarak çalışan yoksullarından biri bu kişiden biraz tahıl istemektedir ancak çok acımasız ve cimri olan kişi vermemekle kalmaz bu fakiri çok aşağılayarak sert bir şekilde kovar. Bunu üzerine çok içerlenen köyün fakiri çok içten söylenerek yaratandan bana bu zulmü yapan kuluna da bir ceza ver diyerek taş olasın bu yığınların diyerek köyden ayrılmış.

 

Sabah uyandığında çok farklı olayla karşılaşan adam yığını özellikle ırgatının istediği yığını taş olmasını görünce inanamamış. Ve o günden sonra cimrilikten vazgeçerek fakirlere yardım etmeye başlar.

 

Ve o günlerden bu güne burası taş höbek olarak anılır ve sürekli dışardan gelenlerin ilgisini çeker. Sürekli ziyaret akınına uğrayan taş tarihi bir önem kazanmıştır.(Res. Dilek S. 2006 )

 

Hıdrellez Bayramı ile ilgili, eskiye duyulan özlem

Herkeze gunaydin sabah sabah uyuyamadim bugunun önemli bir anisi var bende,  bizim yastakiler ve köyde yasayanlarda bilir uc gun suren en sonu tahnalda biten hidirellezdir uc gun suren hidirellez icin ta kistan hazirlik yapilirdi bayanlar genc kizlar maliken isliklerini ipek pestemallarini daha onceleri dolamalarini boncuklarlardi pullu cemberlerini islerler yumurtalari haslarlardi erkekler haki pantolon yelek lacivert ceketlerini hazirlar ati olanlar gumuslu egerlerini kayislari tereyagi ile yaglarlardi yavuklular bu gunde birbirlerinden beklerdi ilgiyi saticilar evde yaptiklari un ceviz pekmez helvasini karar carsidan gelen yiyecekleri sergiler rengarek toplum davul zurna esliginde surup giden eglenceye kaptirirdi kendini yenir icilir yeni dostluklar olusturularak gelecek yila randevulasilirdi cok guzel bir duyguydu ne araba ne elektirik ne siyaset hicbir sikintisi yoktu insanlarin mutluydular saniyorum o daracik dunyalarinda simdi oylemi o gelenegi istanbula tasimis orda yasatiyorlar ne mutlu tadi damaginda kalanlara gecmisi hatilama imkani dogmus katilanlara sevgi ve selam.

 

Hıdırellez Bayramı

Hıdrellez, bütün Türk dünyasında bilinen mevsimlik bayramlarımızdan biridir. Ruz-ı Hızır (Hızır günü) olarak adlandırılan hıdrellez günü, Hızır ve İlyas Peygamber’in yeryüzünde buluştukları gün olması nedeniyle kutlanmaktadır. Hızır ve İlyas sözcükleri birleşerek halk ağzında hıdrellez şeklini almıştır. Hıdrellez günü, Gregoryen takvimine göre 6 Mayıs eskiden kullanılan Rumi takvim olarak da bilinen Julyen takvimine göre 23 Nisan günü olmaktadır.

Halk arasında kullanılan takvime göre eskiden yıl ikiye ayrılmaktadır: 6 Mayıs’tan 8 Kasım’a kadar olan süre Hızır Günleri adıyla yaz mevsimini, 8 Kasım’dan 6 Mayıs’a kadar olan süre ise Kasım Günleri adıyla kış mevsimini oluşturmaktadır. Bu yüzden 6 Mayıs Günü kış mevsiminin bitip sıcak yaz günlerinin başladığı anlamına gelir ki, bu da kutlanıp bayram yapılacak bir olaydır.

Hızır ve Hıdrellezin kökeni hakkında çeşitli fikirler ortaya atılmıştır. Bunlardan bazıları Hıdrellezin Mezopotamya ile Anadolu kültürlerine ait olduğu; bazıları ise İslamiyet öncesi Orta Asya Türk kültür ve inançlarına ait olduğu yolundadır. Oysaki Hıdrellez Bayramı’nı ve Hızır inancını tek bir kültüre mal etmek olanaksızdır. İlk çağlardan itibaren Mezopotamya, Anadolu, İran, Yunanistan ve hatta bütün Doğu Akdeniz ülkelerinde bahar ya da yazın gelişiyle ilgili bazı tanrılar adına çeşitli tören ve ayinlerin düzenlendiği görülmektedir.

Hızır, yaygın bir inanca göre, hayat suyu (ab-ı hayat) içerek ölmezliğe ulaşmış; zaman zaman özellikle baharda insanlar arasında dolaşarak zor durumda olanlara yardım eden, bolluk-bereket ve sağlık dağıtan, Allah katında ermiş bir ulu ya da peygamberdir. Hızır’ın hüviyeti, yaşadığı yer ve zaman belli değildir. Hızır, baharın, baharla vücut bulan taze hayatın sembolüdür. Hızır inancının yaygın olduğu ülkemizde Hızır’a atfedilen özellikler şunlardır:

 

1. Hızır, zor durumda kalanların yardımına koşarak insanların dileklerini yerine getirir.

2. Kalbi temiz, iyiliksever insanlara daima yardım eder.

3. Uğradığı yerlere bolluk, bereket, zenginlik sunar.

4. Dertlilere derman, hastalara şifa verir.

5. Bitkilerin yeşermesini, hayvanların üremesini, insanların kuvvetlenmesini sağlar.

6. İnsanların şanslarının açılmasına yardım eder.

7. Uğur ve kısmet sembolüdür.

8. Mucize ve keramet sahibidir.

 

Hızır, bu nitelikleriyle mitoloji dünyasının kendilerine üstün yetenekler atfedilen tanrılarını hatırlatmaktadır.

Ülkemizde Hıdrellez Bayramı 6 Mayıs tarihinde kutlanır. Bugün Hıristiyanlarca da baharın ve doğanın uyanmasının ilk günü olarak kabul edilir; bu günü Ortodokslar Aya Yorgi, Katolikler St.Georges Günü olarak kutlamaktadırlar.

Mevsimlik bayramlarımızdan biri olan Hıdrellez, ülkemizde etkin bir biçimde kutlanmaktadır. Büyük şehirlerde daha az olmak üzere, kasaba ve köylerde hıdrellez için önceden hazırlıklar yapılır. Bu hazırlıklar, evin temizliği, üst-baş temizliği, yiyecek-içeceklerle ilgili hazırlıklardır. Hıdrellez gününden önce evler baştan başa temizlenir. Çünkü temiz olmayan evlere Hızır’ın uğramayacağı düşünülür. Hıdrellez günü giyilmek üzere yeni elbiseler, ayakkabılar alınır.

Anadolu’nun bazı yerlerinde Hıdrellez Günü yapılan duaların ve isteklerin kabul olması için sadaka verme, oruç tutma ve kurban kesme adeti vardır. Kurban ve adaklar “Hızır hakkı” için olmalıdır. Zira tüm bu hazırlıklar Hızır’a rastlamak amacına yöneliktir.

Hıdrellez kutlamaları daima yeşillik, ağaçlık alanlarda, su kenarlarında, bir türbe ya da yatırın yanında yapılmaktadır. Hıdrellezde baharın taze bitkilerini ve taze kuzu eti ya da kuzu ciğeri yeme adeti vardır. Baharın ilk kuzusu yenildiği zaman sağlık ve şifa bulunacağına inanılır. Bugünde kırlardan çiçek veya ot toplayıp onları kaynattıktan sonra suyu içilirse bütün hastalıklara iyi geleceğine, bu su ile kırk gün yıkanılırsa gençleşip güzelleşileceğine inanılır.

Hıdrellez gecesi Hızır’ın uğradığı yerlere ve dokunduğu şeylere feyiz ve bereket vereceği inancıyla çeşitli uygulamalar yapılır. Yiyecek kaplarının, ambarların ve para keselerinin ağızları açık bırakılır. Ev, bağ-bahçe, araba isteyen kimseler, Hıdrellez gecesi herhangi bir yere istediklerinin küçük bir modelini yaparlarsa Hızır’ın kendilerine yardım edeceğine inanırlar.

Hıdrellezde baht açma törenleri de oldukça yaygın olarak uygulanan geleneklerimizdendir. Bu törene İstanbul ve çevresinde “baht açma”, Denizli ve çevresinde “bahtiyar”, Yörük ve Türkmenlerde “mantıfar”, Balıkesir ve çevresinde “dağara yüzük atma”, Edirne ve çevresinde “niyet çıkarma”, Erzurum’da “mani çekme” adı verilir. Törenler baharda doğanın ve tüm canlıların uyanmasıyla eş anlamlı olarak insanların da talihlerinin açılacağı inancıyla, şanslarını denemek için yapılır. Hıdrellezden bir gece önce bahtını denemek ve kısmetlerinin açılmasını sağlamak isteyen genç kızlar yeşillik bir yerde veya bir su kenarında toplanırlar. İçinde su bulunan bir çömleğe kendilerine ait yüzük, küpe, bilezik gibi şeyler koyarak ağzını tülbentle bağladıktan sonra bir gül ağacının dibine bırakırlar. Sabah erkenden çömleğin yanına giderek sütlü kahve içip ağızlarının tadının bozulmaması için dua ederler. Ardından niyet çömleğinin açılmasına geçilir. Çömlekten içindekiler çıkarılırken bir yandan da maniler söylenir. Buna göre eşyanın sahibi hakkında yorumlar yapılır. Hıdrelleze özgü bu uygulama temelde bu şekilde yapılmakla birlikte, yörelere göre bazı farklılıklar da gösterebilmektedir. Son zamanlarda ise bu tören yalnızca evde kalmış kızların kısmetini açmak amacıyla yapılmaktadır.

Sonuç olarak, Anadolu’da hala görkemli törenlerle kutlanan Hıdrellez Bayramı insanlık tarihinde çok eski zamanlardan beri kutlanmaktadır. Farklı zamanlarda, farklı isimler altında kutlansa da Hıdrellez motiflerine pek çok yerde rastlamak mümkün olmaktadır. Baharın gelişi ve doğanın canlanması insanlar tarafından bayramlarla kutlanması gereken bir durum olarak algılanmıştır. Böylece bir bahar bayramı olan Hıdrellez evrensel bir nitelik kazanmıştır.

 
GENEL KONULAR

1- Gelen misafirlere eskiden lavaboya gitmesinler diye urbuk ve  peşkille misafirlerin hepsini dolaşarak ellerini yıkarlar.

2- Çay içilince bardakların ağızları çay kaşığı ile kapatılır.  Ayriyeten içmiyorum dedikten sonra bir fazlası zorla dökülür. (zor çayı)

3- Bizde düşmanına ekmeği yağlayıp vereceksin derler.

 
Salman'da Nişan Ve Düğün Törenleri:

 1986 Yıllında bir düğün görünümü

1-Dünürlük
2-Başlık Parası
3-Nişan
4-Gelinlik Görme- Çeyiz Bakma
5-Düğün
6-Güvey Çimdirme
7-Kız Evi Düğünü
8-Gelin Alma
9-Nikah
10-Duvak Günü
11-Düğün Sonrası  

12-Düğünde Giyilen kıyafetler
13-Kavum

 
 
Salman Ve Yöresinde Özel Günler-Bayramlar-Törenler:

1-Bayramlar (Ramazan-Ve Kurban Bayramı)  
2-Mevlit Törenleri
3-Cenaze Törenleri
4-Hacı yolcu etme
5-Asker yolcu etme
6-Hıdrellez günü

 
Özel Günler Ve Yemekleri:
1-Bayram yemekleri
2-Düğün Yemekleri
3-İftar -Sahur Yemekleri
4-Diş hediği