Corporate Logo Design

 

       

1974 YILI SALMAN (H.İBRAHİM GÖK)                                1995 YILINDAN BİR GÖRÜNÜM (ALİ GÖK)

 

 

SALMAN'IN TARİHİ

 

 

Bu yazı Ali GÖK Tarafından Hazırlanmıştır : Adını, Danişment (Niksar) Devleti komutanlarından olan Selman Paşa'dan aldığı sanılan Salman Kasabası, Ordu İli'nin Akkuş İlçesi'ne bağlı bir beldedir. Yüzölçümü 49 km², 2007 yılı nüfus sayımına göre nüfusu 4.207'dir. Kuzeyinde Akpınar Beldesi ve Dağyolu Köyü, güneyinde Seferli Beldesi ve Erbaa İlçesi (Tokat) ile çevrili alanda yer almaktadır. Nüfusuna bakıldığında Akkuş'un en büyük beldesidir.

 

XI. Yüzyılda Oğuz Boyları yerleşebilecekleri yerler ararlar. XVI.(1600) Büyük Selçuklu İmparatorluğu'nun zamanında özellikle Oğuz boylarının üçoklar kolu olan Çepni ve Kıpçak Türklerinin akınlarına maruz kalmıştır. Niksar'da kurulan Danişment Devleti sınırlarında kalan Salman ve sahil kesimi özellikle Çepnilerden olan Hacıemiroğulları tarafından fethedilerek bölgeyi tamamen Türkleşmiştir. Yüzyıllarında ise Genellikle Fatih Sultan Mehmet’in bu bölgeyi Osmanlı topraklarına dahil etmesiyle sahillere kadar ilerlemiştir.

 

Salman, I. Dünya Savaşı'nda düşman işgaline uğramamıştır ancak Rum ve asker kaçağı Türk asıllı eşkıyaların baskısına ve zulmüne maruz kalmıştır. Bir dönem Canik Beyliği altında, Orta Karadeniz ve Kuzey Anadolu bölgelerine öncelikle ıssız ve tenha yerlere zamanla da sahil kesimlerine Bafra'ya, oradan da tekrar o günkü iklim, ekonomi şartlarından dolayı birde Rumların baskısı nedeni ile kuzeyden güneye daha dağlık bölgelere XVII.YY (1700) tekrar göç etmişlerdir.

 

Sürekli olarak göçebe halde gezinen Türkler gibi şimdiki Salman'ı oluşturan köyler de Osmanlı İmparatorluğu döneminde ilk önce Şebinkarahisar'a bağlı Erzincan eyaletine, daha sonra da Sivas eyaletine bağlı Samsun sancağına bağlı karakuş şimdiki adı Akkuş olan bölgeleri içinde kalan köylerinde genellikle şimdiki Ordu-Samsun-Tokat üçgeni bölgelerine yerleşirler. (1870)

 

Bu bölgeler 1920 tarihine kadar Karakuş Samsun ilinin Ünye ilçesine bağlı olarak kalmıştır. 1920 yılında ise Ordu’nun il olması ile Ordu İli Ünye İlçesine bağlanmıştır.

 

4 Mart 1954 yılında Karakuş'un Adnan Menderes döneminde Akkuş adını alarak ilçe olmuştur. salmanlılar da  Ordu ilinin Akkuş ilçesine bağlı bu bölgelerde özellikle dağlarda yaylalarda yaşamlarını sürdürmüşlerdir.

 

Salman halkının hemen, hemen tamamı öz Oğuz boyu Üçokların kolu olan Çepni olup yüzde 95 Türk'tür ve Sünnilerdir. Salman merkezde olmasa köylerinde önceden tokat sınırları içinden gelen Bektaşiler de olduğu söylenir ancak zamanla bizlerle kaynaşıp, bizlerin ve kültürümüzü benimsemişlerdir.

 

Karakuş'un Akkuş adını alarak ilçe olmasından sonra salmana ilgi başlamıştır. Ormanların çok olması nedeniyle  Akkuş'ta ahşap kereste fabrikası kuruldu ve devletin fabrika için ağaç kesim işleri salman çevresinde başlamış bunun getirdiği sonuçlar neticesinde Salman'ın şimdiki çeşmenin olduğu yer üç yolun bileşeni olarak merkezi yer haline gelmeye başladı.

 

Özellikle Şaban SAKALLI (Şaban Efendi), Remzi MADEN (Mödük Remzi) ve Ali GÖK (Küçük Ali) öncülüğünde Salman'a küçük, küçük kahvehane, çay ocağı, bakkal derken bütün komşu köylerden hatta ilçeden Salman'a bir göç kuryesi başlatmış, ilk başta dükkanlar bunu takiben konut yapılaşması artırmıştır. İlk önce Kuzköy'de (Akpınar) bulunan jandarma karakolu bile gelişmeler neticesinde salmana taşınmıştır.

 

Salman Belediyesi 1988 yılında Salman ve Çamalan Köylerinin birleşmesi ile belediye olma hakkını kazanarak 26 Mart 1989 yılı Mahalli İdareler seçimleri ile ilk belediye başkanını seçmiştir. 27.06.1994 yılında Salman Merkez ve Çamalan Mahalleleri olarak iki mahalle kurulmuştur. Daha sonra 21.11.1997 yılı Taşoluk köyü katılarak sınırları genişletilmiştir. Genişletilen sınırlar 1-Salman Merkez Mahallesi, 2-Şehitkerim Mahallesi, 3-Taşoluk Mahallesi, 4-Güveluşağı Mahallesi, 5-Elmalık Mahallesi, 6-Çamalan Mahallesi, 7 Çakırlar Mahallesi olarak 7 mahalle’ye ayrılmıştır. Akkuş'un ilk belediyesi salman olmuştur. 1993 yıllarına çok gelişen Salman ilçe olması beklenirken bazı nedenlerden dolayı olamamış ve duraklama dönemine girmiştir ve artık Salman halkı salmana ekonomik olarak sığmamaktadır dolayısı ile salmandan bir çok kişi iş umudu ile  başka memleketlere göç etmeye başlarlar.

 

1945 tarihin deki 2.dünya savaşı sonrası başlayan açlık sefaletler o dönemde de insanları göçe teşvik etmiştir ve 1955’ler de göçler yine başlamış azda olsa salmanın köylerini etkilemiştir. 1990 yavaşlama olsa da 1993 yılından sonra artarak bugüne kadar sürmesi, salmanın fark edilir şekilde büyük göç kaybının en çok olduğu dönemdir.

Türkiye’nin diğer illerine hatta dünyanın bir çok ülkesine özellikle İstanbul ve Almanya’ya göçler devam etmektedir ve ekonomik olarak gelişmelerin olmaması nedeni ile de göçler devam edecektir.  Yani göçebe yaşayan biz Türklere bir örnekte buradan verebiliriz.

 

Merkez Beldesi olarak bir Belediye binası, Jandarma karakol binası, bir Çok Programlı Lise ile aynı binada PTT, Tarım Kooperatifi, bir İlköğretim okulu, Sağlık ocağı, umuma açık Tuvaleti (Wc) Orman binası gibi resmi kurumlarımız Salman merkezde bulunmaktadır. Bunlara ek olarak Belediye binası yakınlarında meyve-sebze hali ayrıca hayvan alım-satım yeri olarak hayvan pazarı da mevcuttur.

 

Çarşamba günleri sabah saatlerinden başlayıp akşam saatlerine kadar süren bir pazarı mevcut olup, Salman hoş bir görünüm ve alış veriş merkezi haline gelir. Y harfini andıran üç yol Akkuş Caddesi, Samsun Caddesi ve Aydağ Caddesinde çarşı kurularak  gıda, giyim, ev gereçleri ve birçok aradığın ürünün bulunduğu merkez haline gelir.

 

Belde'nin Akkuş dışında Ünye, Erbaa ve Salıpazarı ile doğrudan bağlantıları vardır. Beldenin rakımı 1.100 metredir.

 

Salman halkının başlıca geçim kaynakları; fındık, mısır, kara lahana, orman ürünleri, büyükbaş hayvancılık, halıcılık ve arıcılıktır.

 

Kültürel anlamda Orta ve Doğu Karadeniz'in bir parçası olan yörede Tokat kültürünün de etkisi görülmektedir.

 

36°50'45 Doğu boylamları ile 40°50'57 Kuzey enlemleri arasında yer almaktadır.   Araştırma: Ali GÖK 2005 - ( www.salmankasabasi.com )

 

1981 TARİHİNDE KAYMAKAMLIKÇA ONAYLI TARİHİ BELGE

 

ARAŞTIRMAYI YAPAN

Ali GÖK www.salmankasabasi.com 1981 ---- 1993-2005 arası
KAYNAKLAR AÇIKLAMA DOĞUM TARİHİ ÖLÜM TARİHİ ARAŞTIRMA TARİHİ
Nüfus Müdürlüğü Akkuş ---- ---- Ağustos 1997 Tarihinde
Şaban SAKALLI (Şaban Efendi) 18?? 199? 1992-1993 Tarihleri Arası
Hüsnü GÖK (Aziz oğlu) 1896 2004 1993-2003 Tarihleri Arası
Ali GÖK www.salmankasabasi.com 1980   Genel
Ali GÖK (Küçük Ali) 1904 2002 1995-1999 Tarihleri Arası
Yakup PATOĞLU (İbrahim oğlu) 1898 2000 1994-2000 Tarihleri Arası
Sadık BOZOK Araştırmacı 1971   Osmanlı Arşivi soy nüfus
Tahsin ÇAYIROĞLU İst. Üni. Ulus.İlişki 1978    
Durmuş GÖK  (Kadiroğlu) 1911 1999 1995-1997 Tarihleri Arası

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

(Bu makale ise Tahsin Çayıroğlu'na aittir: Salman ve dolaylarının özellikle de aşağı tarafların tarihini bir hayli geriye götürmek mümkündür. Buna kanıt olarak ise yörede bulunan rum mezar kalıntıları gösterilebilir ancak bu yapıların neredeyse hepsi gömü arayanlar tarafından tahribata uğramıştır. Ayrıca define haritaları da buna kanıt teşkil etmektedir. Diğer yandan dayanıklı malzemeden bir kanıt aramak nafiledir çünkü ahşap malzemenin bolluğu diğer maddelerin kullanımını gerektirmemiştir. Ancak arkeolojik kazılarla çok fazla olmasa da bazı kalıntıların izine rastlanacağı sanılmaktadır. Buna mukabil ecnebi unsurların yöreden ne zaman ayrıldıkları meçhuldür çünkü bu yakın bir zamanda olmadığı kesindir.

Yöreye türk göçlerinin de ne vakte rastladığı net olarak bilinmemektedir. Ancak tarih ilminden hareketle yöre erken dönemde türklerin eline geçmiştir. Büyük selçukluların zamanından beri danişmentliler –başkentleri niksar- anadolu selçukluları, canikoğulları ve nihayet osmanoğulları yöreye hakim olmuşlardır. Niksar ve ünye arasında bulunan yörenin boş kalmayacağı malumdur. Nitekim gemi yapımı için gerekli ağaçların temini için yöreye sık sık gelindiği bilgiler dahilindedir. Yine eski adı karakuş olan akkuş kazası osmanlılar devrinde avcı kuşlarının yetiştirildiği mekan olmasından münasebetle adının karakuş kaldığı sanılmaktadır. 1850-92 yılları arasında sivas vilayetinin samsun sancağına bağlı karakuş isminden bahsolunur. 1892-1920 yılları arasında karakuş bucağı samsun ilinin ünye kazasına bağlıdır. 1920’de (69 sayılı kanun) ordu il olunca karakuş, ünye kazası ile bu ile dahil olmuştur. 1954’te 6326 sayılı kanun ile karakuş ilçe yapılarak akkuş adını aldı.yine türkülere konu olan ve gürcü beyine karşı ayaklanan hekim oğlu ismail’in ünye ve niksar yolu üzerinde mekik dokunduğundan söz edilir;)

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Bu yazı Sadık BOZOK Tarafından Hazırlanmıştır :

1842-44  YILLARI  SALMAN KÖYÜ VE HANELERİ

OSMANLIDA 1842-44  YILLARI  SALMAN  KÖYÜ VE NÜFUSU ARAŞTIRMASI

Önce Salman Köyü’nun bağlı bulunduğu Karakuş (Akkuş) ‘un tarihine kısa bir göz atmak gerekir. 1455 tarihli tahrir kayırlarında Karakuş (Akkuş) Sonisa Kazasına (Bu gün Sanusa/Uluköy Beldesi) bağlı bir Nahiyedir. Karakuş (Akkuş), 1600’lü yılların  sonuna doğru kaza statüsüne çıkarılmış ve Sivas Sancağı’na bağlanmıştır. 1864 tarihine Ünye’nin Sancak olması ile Karakuş (Akkuş) bu sancağın kazası olmuştur. Dört yıl sonra 1868 yılında Ünye’nin Sancak statüsü kaldırılıp, kazaya dönüştürülünce Karakuş (Akkuş) da Nahiye statüsüne indirilerek Ünye’ye bağlı kalmıştır. O tarihlerde Karakuş (Akkuş)’un Kuzköy (Akpınar) olan merkezi 1887 yılında  bu günkü İlçe Merkezi olan Yazlıkbelen/Çaldere’ye  taşınmıştır. Karakuş, nahiye statüsüne düşürüldükten 86 yıl sonra 1954 yılında tekrar kaza statüsüne kavuşmuş ve Akkuş adını almıştır.

 

1842-44 yıllarında,  Osmanlı Devleti/Sultan Abdülmecit döneminde askeri amaçlı olarak hazırlanan Karakuş Kazası Müslüman Halkın  Nüfusunu gösteren  Tahrir Defteri sadece erkek  nüfusu göstermektedir. Bu kayıtlar Başbakanlık  Arşivinde NFS.d.02351 numaralı kayıtta bulunmaktadır. Bu kayıtlarda Salman köyü, Selman Karyesi olarak  geçmekte  olup, 61-62. Sayfalarda 15 hane ve toplam 50 erkek nüfus  bulunmaktadır. Bu bilgilerde kişilerin fiziksel özellikleri, aile lakapları, yaşları, ailede baba, oğul, torun, kardeş, kardeş oğlu gibi birbiri ile olan bağları belirten bilgile bulunmaktadır. Bunların yanında Muhtar, İmam, Hatip gibi görev ve sorumlulukların yanında  redif, mansure gibi askeri görev durumu  ve sağlıkla ilgili mecnun, alil, tek gözlü gibi bilgilerde bulunmaktadır. Soyağacı açısından da önemli bilgiler içermekte, Nüfus Müdürlüklerinden alınan soyağacı ile ilişkilendirildiğinde 2-3 nesil daha geriye gitme fırsatı vermektedir.

 

Salman Köyünde  o tarihlerde oturanların  Gökvelioğlu, Tataroğlu, Sakallıoğlu, Hamzaoğlu, Köcekoğlu, Köleoğlu ve İsmailoğlu lakaplı aileler olduğu görülmektedir.

Bir numaralı hanede köy imamı oturmaktadır. İmam Veliddin oğlu Ali 52 yaşında, orta boylu, ak sakallı, Gökveliğlu lakaplı olduğu ve  dört oğlunun olduğu görülmektedir.

Köyün Muhtarı ise iki numaralı hanede oturan  Ali oğlu Halil’in 62 yaşında olduğu, uzun boylu, ak sakallı olduğu, Tataroğlu lakaplı aileye mensup olduğu ve üç oğlunun olduğu belirtilmektedir.

 

Köydeki hanelerden üçü Gökvelioğlu, ikisi Tataroğlu, altısı Sakallıoğlu,  birer haneninde Hamzaoğlu, Köcekoğlu ve İsmailoğlu olduğu, Köleoğlu lakabının Köçekoğlu lakaplı aile ile ile aynı haneye yazıldığı görülmektedir. Bu durum çatalev adı ile bilinen iki ailenin aynı evi paylaştığı yada belirtilmemiş olmasına rağmen Köleoğlu’nun hizmetkar yada içgüvey/damat olma ihtimali olabileceğini de  düşünülmektedir.

 

Bir ve dört nolu Gökvelioğlu hanelerinin kardeş olduğu, altı nolu Gökvelioğlu hanesindeki üç kardeşin bir ve dört numaralı hanelerin  yeğenleri olduğu görülmektedir.

İki ve üç nolu Tataroğlu hanelerinin kardeş olduğu, beş nolu Tataroğlu hanesinin ise üç nolu hane sahibi Halil’in oğlu olduğu anlaşılmaktadır.

Yedi  ile sekiz nolu ve dokuz ile on nolu Sakallıoğlu hanelerinin kardeş olduğu, onbir ile onüç nolu hanelerin de Sakallıoğlu  haneleri mensubu olduğu ve köyün altı hane ile en kalabalık sülalesini oluşturduğu görülmektedir.

 

Oniki nolu hanede Hamzaoğlu lakaplı tek erkeğin kayda alındığı, Onbeş nolu İsmailoğlu hanesinde 12 yaşındaki Yetim Mehmed’in yaşadığı görülmektedir.

Köydeki en yaşlı kişilerin 62 yaşında olduğu, defter kayıt tarihinin 1842-43 olduğu düşünüldüğünde  bu kuşağın 1780 doğumlu olduğu, bu kuşağın babalarının Salman Köyüne il yerleşenler olduğu fikrini  oluşturmaktadır. Bu bilgilerden Salman Köyünün 1700’lu yılların ortalarında 5-6  hane olduğu, ilk yerleşimin bu tarihler de olduğu sonucunu da doğurmaktadır.

 

Aşağıda Selman Karyesi (Salman Köyü) nüfus kayıt defteri çevirisi verilmektedir. Gözden kaçan hatalardan dolayı Salman halkının affına sığınız. Görüş, öneri,çevirideki eksik ve hataların   bildirilmesini isteriz. 

 

Hane

 

Hane

 

   1

 

 

 

 

 

   2

 

 

 

 

 

  3

 

 

 

 

 

 

  4

 

 

 

 

 

   

 

 5

 

 

  6

 

 

 

 

  7

 

  

 

  8

1-Orta boylu ak sakallı Gökvelioğlu Ali bin Veliüddin Sin 52  (Köyün İmamı)

2-Oğlu İbrahim Sin 11

3-Diğer Oğlu Ali Sin 10

4-Diğer Oğlu Yusuf Sin 8

5-Diğer Oğlu Ömer Sin 2

 

1-Uzun Boylu Ak Sakallı Tataroğlu Halil bin Ali Sinn 62   (Köyün Muhtarı)

2-Oğlu Mehmed Sinn 11

3-Diğer Oğlu Halil Sinn 7

4-Diğer Oğlu İbrahim Sinn 4

 

1- Orta Boylu Ak sakallı Tataroğlu Halil bin Ali Sinn 62

2-Oğlu Orta Boylu Sarı Sakallı Hüseyin Sinn 32

3-Torunu Yusuf bin Hüseyin Sinn 10

4-Diğer Torunu Hasan bin Hüseyin Sinn 4

5-Diğer Torunu Halil bin Hüseyin 5

 

1- Orta Boylu Ak Sakallı Gökvelioğlu Mehmed bin Veliüddin Sinn 62

2-Oğlu Orta Boylu Taze Bıyıklı Yusuf Sinn 22 (Mecnun)

3-Diğer oğlu şabb-ı emred Mehmed Sinn 15

4-Torunu Veliüddin Sinn 12

5-Diğer Torunu Ali bin Mustafa Sinn 8

6-Diğer Torunu Halil bin Mustafa Sinn 7

 

1-Orta Boylu Şabb-ı emred  Tataroğlu  Yusuf bin Halil Sinn 18

 

1-Orta Boylu Kara Sakallı Gökvelioğlu Selim bin Halil Sin 30

2-Kardeşi orta boylu şabb-ı emred  Veliüddin bin Halil Sinn 15

3-Diğer karındaşı Mustafa bin Halil Sinn 11

 

 1--Uzunca boylu Kırca  Sakallı Sakallıoğlu Mehmed bin Halil Sinn 45

2-Oğlu Orta Boylu şabb-ı emred İbrahim Sinn 16

 

 1- Orta Boylu Ter Bıyıklı  Sakallıoğlu Mehmed bin Halil Sinn 30

2-Oğlu  Ali  Sinn 2

  9

 

 

 

 

 

 10

 

 

 11

 

 

 

 

 12

 

 

 13

 

 

 

 

 

  14

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

15

1- Orta Boylu Ak  Köse  Sakallı Sakallıoğlu Hüseyin bin İbrahim Sinn 62

2-Oğlu Orta Boylu Sarı Sakallı Ali Sinn 32

3-Torunu İbrahim bin Ali Sinn 7

4-Diğer Torunu Halil bin Ali Sinn 5

 

 

1- Kısa Boylu Kırca Sakallı Sakallıoğlu Ali bin İbrahim Sinn 52

 

1- Uzunca Boylu Ak Sakallı  Sakallıoğlu  Mehmed bin Ali Sinn 62

2-Torunu Ali bin Mustafa Sinn 6

3-Diğer Torunu Mehmed bin Mustafa Sinn 3

 

 

1-Orta Boylu Kara Sakallı Hamzaoğlu Ali bin Mustafa Sinn 35

 

1-38-Uzunca Boylu Ak Sakallı Sakallıoğlu Mehmed bin Ahmed Sinn 52

 2-Oğlu Ali Sinn 10

3-Diğer Oğlu Mehmed Sinn 8

4-Diğer Oğlu Ahmed Sinn 6

5-Diğer Oğlu Halil Sinn 3

 

1-Uzun Boylu Ak Sakallı Köçekoğlu Veliüddin bin Veliüddin sinn 62

2-Karındaşı oğlu Orta Boylu Şabb-ı emred Hüseyin bin Süleyman Sinn 14

3-Karındaşı oğlu Hasan bin Süleyman Sinn 10

4-Diğer Karındaşı oğlu Halil bin Süleyman  Sinn 8

5-Diğer Karındaşı oğlu yetim Halil bin Mehmed Sinn 7

6-Orta Boylu Kara Sakallı Köleoğlu Hasan bin Halil Sinn 32

7-Oğlu Yakup Sinn 6

 

1-İsmailoğlu Yetim Mehmed bin Veliüddin Sinn 12

 

Hicri  29 Zilhicce1259-Miladi 20-01-1844

Rumi: 08-Kanunusani-1259(08-11-1259)

Kaynak:BOA NFS.d.02351

 

            Sadık Bozok

            s_bozok@hotmail.com

           

 

 

 

 

 

 

1842-44  YILLARI  SEFERLİ  KÖYÜ VE HANELERİ

 

Bu yazımızda Salman Köyü ve çevresi nüfusu kapsamında Seferli köyüne ait askeri amaçla hazırlanan  nüfus kayıtlarını ve  1845 Yılı Seferli Köyü halkının emlak, arazi ve hayvanları ile ilgili Vergi Kayıt defterini  değerlendireceğiz.

Sivas Sancağı Karakuş Kazası 1842-44 yıllarına ait  kayıtlar, Devlet  Arşivinde NFS.d.02351 numaralı kayıtta bulunmaktadır. Bu kayıtlarda Seferli köyü, Karakuş Kazası  Seferli  Karyesi olarak  geçmekte  olup, 59-60. Sayfalarda 21 hanede toplam 53 erkek nüfus  bulunmaktadır. Bu bilgilerde kişilerin fiziksel özellikleri, aile lakapları, yaşları, ailede baba, oğul, torun, kardeş, kardeş oğlu gibi birbiri ile olan bağları belirten bilgile bulunmaktadır. Bu kayıtlarda Muhtar, İmam, Hatip gibi görev ve sorumlulukların yanında  redif, mansure gibi askeri görev durumu  ve sağlıkla ilgili mecnun, alil, tek gözlü gibi bilgilerde bulunmaktadır. Soyağacı açısından da önemli bilgiler içermekte, Nüfus Müdürlüklerinden alınan soyağacı ile ilişkilendirildiğinde 2-3 nesil daha geriye gitme fırsatı vermektedir.

Seferli Köyünde o tarihlerde oturanların Filizoğlu, Hızıroğlu, Civelekoğlu, İsmailoğlu, Köseoğlu, Kösemehmedoğlu, Çakıroğlu, Ömeroğlu Delimehmetoğlu, Karamustafaoğlu, Tekyenişinoğlu,   Yaşlakoğlu, Delioğlu, Köroğlu ve Karabelakioğlu ailelerinin olduğu görülmektedir.

Seferli köyü kayıtlarında, Karakuş’un diğer köylerinin aksine köyün muhtarı ve imamı/hatibi ile ilgili bir bilgi bulunmamaktadır. Ancak Devlet Arşivi “EV.BRT 4-20 Karakuş Kazası  Alan ve Seferli Camii Tevcih, Beraat, Hitabet Hasan bin Abdullah, Dikçioğlu, Hüseyin bin Molla Ali” adı ile geçen belgelerde İmamet ve Hitabetin 27 Şaban 1217 (23 Mart 1802)de  Molla Mehmed’e tevcih edildiği, ölümü ile birlikte 29 Zilkade 1250  (29 Mart 1835)de Dikçioğlu Mehmed bin Süleyman’a verildiği belirtilmektedir. Bu bilgilerden Alan  ve Seferli’nin  tek Camii’sinin Alan Köyünde olduğu anlaşılmaktadır.

Bu askeri kayıtlarda 3 nolu Filizoğlu hanesi sahibi  37 yaşındaki Ömer oğlu Ahmet’in ve 7 nolu İsmailoğlu hanesinde  25 yaşında Osman oğlu İbrahim’in Redif olarak kaydedildiği görülmektedir.

Seferli Köyünün en kalabalık ailesi dört hane ile Filizoğlu lakaplı aileler olup,  3 nolu, 12  nolu ve 13 nolu hanelerin kardeş olduğu anlaşılmaktadır.

Lakabı Civelekoğlu olan iki haneden, 5 nolu Civelekoğlu hanesi 4 nolu hanenenin oğlu olduğu görülmektedir.

İki hane olan İsmailoğlu aileleri  6 ve 7 nolu hanelerde oturmakta olup,  kardeş haneler olduğu görülmektedir.

Yine iki hane olan Ömeroğlu haneleri kardeş olup 11 ve 15 nolu hanelerde oturmaktadır.

Hıdıroğlu, Köseoğlu, Kösemehmetoğlu, Çakıroğlu, Delimehmetoğlu, Karamustafaoğlu, Tekyenişinoğlu, Yaşlakoğlu, Delioğlu, Köroğlu ve Karabelakioğlu  aileleri birer hanedir.

9 nolu Kösemehmetoğlu hanesinde yaşayan Mehmet oğlu Dursun’un  15 yaşında olduğu ve  akrabalarından olduğu düşünülen 6 ve 8 yaşında iki yetimle aynı evi paylaştığı anlaşılmaktadır.

10 nolu  Çakıroğlu lakaplı hanede yaşayan  Mehmed’in  15 yaşında bir genç olduğu ve  hanenin tek erkek bireyi olduğu  görülmektedir.

18 nolu  Yaşlakoğlu ?  hanesinde  yaşayan şabb-ı emred  Osman’ın 17 yaşında olduğu ve ailenin tek erkek bireyi olduğu anlaşılmaktadır.

4 nolu Civelekoğlu hanesi sahibi Ali oğlu Mehmet (45) ile Kuz (Akpınar) köyünde ki 54  nolu Civelekoğlu hanesi sahibi Ali oğlu Veli’nin (47)  kardeş olduğu anlaşılmaktadır.

6 ve 7  nolu  İsmailoğlu haneleri ile  komşu Salman Köyünde 15 nolu  İsmailoğlu hanesi aynı lakab ile kaydedildiği görülmektedir.

Yine 17 nolu Tekyenişinoğlu lakaplı aile ile komşu Alan köyünde 2 nolu Tekyenişinoğlu ailesinin de  aynı lakap ile kaydedildiği görülmektedir.

Aşağıda Seferli Karyesi (Seferli Köyü) nüfus kayıt defteri çevirisi verilmektedir. Okunamayan yerler … ile gösterilmiş ve tereddüt edilen yerlerde ? kullanılmıştır. Gözden kaçan hatalardan dolayı Seferli halkının affına sığınız. Görüş, öneri, çevirideki eksik ve hataların   bildirilmesini isteriz.

 

SEFERLİ KARYESİ 1842-44 NÜFUS KAYITLARI ÇEVİRİSİ

 

Hane-1/1-Uzun Boylu Kır Sakallı Filizoğlu Hasan bin Abdullah Sinn 44

2-Oğlu Şabb Abdullah Sinn 17

 

Hane-2/1-Orta Boylu Ak Sakallı Hızıroğlu Ömer bin Hızır Sinn 62

2-Oğlu Orta Boylu Kumral Bıyıklı Ömer Sinn 27

3-Torunu İbrahim bin Ömer Sinn 5

4-Diğeri Halil bin Ömer Sinn 4

5-Diğeri Ali bin Ömer Sinn 3

 

Hane-3/1- Uzun Boylu Kumral Sakallı Filizoğlu Ahmed bin Ömer Sinn 37 (Redif)

2-Oğlu Hüseyin Sinn 6

3-Diğer Oğlu Ömer Sinn 8

4-Diğer Oğlu Ahmed Sinn 5

 

Hane-4/1- Uzun Boylu Kumral Sakallı Civelekoğlu Mehmed bin Ali Sinn 45

2-Oğlu Şabb Hüseyin  Sinn 13

 

Hane-5/1- Uzun Boylu Kumral Taze Sakallı Civelekoğlu Ali bin Mehmed Sinn 29

2-Oğlu Mehmed Sinn 6

 

Hane-6/1- Uzun Boylu Kır Sakallı İsmailoğlu Kara Ahmed bin İsmail Sinn 47

2-Oğlu Orta Boylu Şabb Hasan Sinn 16

3-Diğer Oğlu Şabb Mustafa Sinn 13

4-Diğer Oğlu Veli Sinn 9

5-Diğer Oğlu Ahmed Sinn 1

 

Hane-7/1- Orta Boylu Kırca Sakallı İsmailoğlu Osman bin İsmail Sinn 52

2-Oğlu Orta Boylu ter Bıyıklı İbrahim Sinn 25 (Redif)

 

Hane-8/1- Uzun Boylu Kırca Sakallı Köseoğlu Mehmed bin Mustafa Sinn Sinn 51

2-Oğlu Mustafa Sinn 6

3-Diğer oğlu Hasan Sinn 5

 

Hane-9/1- Orta Boylu Şabb-ı emred Kösemehmedoğlu Dursun bin Mehmed Sinn 15

2-Ömer…?  oğlu Yetim Ali bin İbrahim Sinn 8

3-Karındaşı Yetim Selim bin İbrahim Sinn 6

 

Hane-10/1-Orta Boylu Şabb-ı emred Çakıroğlu Mehmed bin Ömer Sinn 15

 

Hane-11/1-Orta Boylu Kumral Sakallı Ömeroğlu Mehmed bin Ömer Sinn 42

 

Hane-12/1-Orta Boylu Kır Sakallı Filizoğlu Ömer bin Ömer Sinn 44

2-Oğlu orta Boylu Şabb-ı emred Hüseyin Sinn 14

3-Diğer Oğlu Mehmed Sinn 6

4-Diğer oğlu Ebubekir Sinn  4

5-Diğer Oğlu İbrahim Sinn 3

 

Hane-13/1Orta Boylu Kırca Sakallı Filizoğlu İbrahim bin Ömer Sinn 37

2-Oğlu Ömer Sinn 10

3-Diğer Oğlu Veliüddin Sinn 6

 

Hane-14/1Orta Boylu Kara Bıyıklı Delimehmedoğlu Ömer bin Mehmed Sinn 29

 

Hane-15/1Orta Boylu Kır Sakallı Ömeroğlu Osman bin Ömer Sinn 52

2-Oğlu Ebubekir Sinn 6

 

Hane-16/1Orta Boylu Kır Sakallı Karamustafaoğlu Mehmed bin Mustafa Sinn 52

2-Oğlu Ömer Sinn 9

3-Diğer Oğlu Yusuf Sinn 6

 

Hane-17/1Orta Boylu Kır Köse Sakallı Tekyenişinoğlu Mustafa bin Hızır Sinn 62

2-Oğlu Orta Boylu Şabb-ı emred Mustafa Sinn 16

4-Diğer Oğlu Salih Sinn 7

 

Hane-18/1-Orta Boylu Şabb-ı emred  Yaşlakoğlu ? Osman bin İbrahim Sinn 17

 

Hane-19/1Orta Boylu Sarı Sakallı Delioğlu Ali Bin Abdullah Sinn 24

 

Hane-20/1-Orta Boylu Kır Sakallı Köroğlu Halil bin Ali Sinn 62

2-Oğlu Orta Boylu Kara Sakallı Mehmed Sinn 27

3-Torunu İbrahim bin Mehmed Sinn 3

 

Hane-21/1-Uzun Boylu Kara Sakallı Karabelakioğlu Mustafa Sinn 40

 

1845  Seferli Köyü Vergi Defteri

 

1845 tarihli Sivas Sancağı Karakuş Kazası Seferlü Karyesi Müslüman ahalinin  emlak, arazi, hayvanat ve temettuatını mubayin defter (Devlet Arşivi ML.VRD.TMT.d.13847) kaydında, 13 hanenin vergi mükellefi olduğu görülmektedir. Araziler, hayvanlar, tarım ürünleri, meyve ağaçları, sanat ve ticaret gelirlerinin  vergilendirildiği görülmektedir.

Bu kayıtlarda kişilerin arazilerinin ekilebilir olup olmadığı belirtilmekte, büyük baş hayvanların inek, öküz, tosun, düge, buzağı olarak kaydedildiği, sağman inek, kısır inek, koşu öküzü gibi özelliklerin ve sayılarının  belirtildiği; Küçükbaş hayvanlarda Koyun, dişi ve erkek  kuzu, keçi, dişi ve erkek oğlak, sağman koyun ve keçi, kısır koyun ve keçilerin ayrıntılı olarak yazıldığı ve sayı olarak belirtildiği görülmektedir.

            Arı kovanlarının da sayı olarak kayda alındığı ve gelir kalemlerinde değerlendirildiği anlaşılmaktadır.

            Tarım ürünlerini mısır, buğday ve sair diye  gruplandırıldığı ve miktarlarının kayda geçildiği, elma ve armut ağaçlarının sayı olarak yazıldığı, gelirlere dahil edildiği görülmektedir.

Filiz Ömeroğlu Hasan, Hıdıroğlu Ömer, Filizoğlu Ahmet, Ömeroğlu Osman,  Civelekoğlu Ali ve Civelekoğlu Mahmed’e Kiracı Bargiri olarak yazılan ve karşılığı 150 kuruş kazanç gösterilen kalemin, yük taşıma atı olduğu ve  bu işin önemli bir gelir kaynağı olduğu anlaşılmaktadır.

Bunların yanında Ömeroğlu Osman᾽ın Tecirlik Ticareti yaptığı ve gelirinin yarısına yakınını bu ticaretten sağladığı görülmektedir.

Civelekoğlu Mehmed’in Demir Çelik ustası olduğu, bu sanattan 350 kuruş, aynı zamanda bir değirmen işlettiği, buradan senelik 200 kuruş elde ettiği, toplamda 1286 kuruş kazanç  ile Seferli Köyünün en fazla gelire sahip hanesi olduğu görülmektedir.

Burada dikkat çeken bir isminde Civelekoğlu Osmandır. Nüfus kayıtlarında yer almazken  ikiyıl sonra yapılan vergi kayıtlarında yer almıştır. Bu durum ya sehven kaydedilmiş yada  göç olarak sonradan gelip yerleştiği kanaatini oluşturmaktadır.

Vergi Kayıtlarında 1 Numaralı Hanede Filiz Ömeroğlu Hasan yer almaktadır. Ancak Nüfus kaydında Filiz oğullarında Hasan bin Ömer ismine rastlanılmamaktadır. Bu durum ya çift isim kullanma yada sehven yapılan bir yazım hatasından kaynaklanmış olabilir.

Seferli Köyü; Nüfus kayıtlarında 21 hane iken, Vergi kayıtlarında 13 hanenin kayda alındığı görülmektedir.

 

1845  Seferli Köyü Vergi Defteri çevirisi aşağıda kısaltılmış olarak verilmiştir.

 

Hane -1) Filiz Ömeroğlu Hasan᾽ın bir senelik kazancı bir baş kiralık beygir 150 Kuruş  olmak üzere 498 kuruş

Hane -2) Hıdıroğlu Ömer᾽in bir senelik kazancı bir baş kiralık beygir 150 Kuruş  olmak üzere 1012 kuruş 60 pare

Hane-3) Filizoğlu Ahmed᾽in bir senelik kazancı  bir baş kiralık beygir 150 Kuruş  olmak üzere 638 kuruş

Hane -4) İsmailoğlu Ahmed᾽in bir senelik kazancı 322 kuruş

Hane -5)  Ömeroğlu Mehmed᾽in bir senelik kazancı 288 kuruş 60 pare

Hane -6) Mehmedoğlu Dursun᾽un bir senelik kazancı 301 kuruş

Hane-7) Ömeroğlu Osman᾽ın bir senelik kazancı bir baş kiralık beygir 150 kuruş,  Tecirlik Ticâretinden 300 kuruş olmak üzere toplam 720 kuruş

Hane -8) Köroğlu Halil᾽in bir senelik kazancı 221 kuruş

Hane-9) Karamustafaoğlu Mehmed’in bir senelik kazancı 313 kuruş 60 pare

Hane-10) Tekyenişinoğlu Mustafa bir senelik kazancı 419 kuruş

Hane-11) Civelekoğlu Ali᾽nin bir senelik kazancı bir baş kiralık beygir 150 kuruş  olmak üzere toplam 455 kuruş

Hane-12)  Civelekoğlu Osman᾽ın senelik kazancı 357 kuruş 60 pare

Hane-13) Civelekoğlu Mehmed bir senelik kazancı Bir değirmenin  bir senelik icarı 200 kuruş, Demir çelik sanatından 350 kuruş olmak, bir baş kiralık beygir 150 kuruş  olmak üzere toplam 1286 kuruş.

Defterin sonunda Seferli Köyü vergi nüfusunun toplam  6930 kuruş kazancının olduğu ve bunun 3980 kuruşunun vergi olarak kaydedildiği görülmektedir.

 

 

 

 

1842-44  YILLARI  TAŞOLUK (ve Kemikgerşi)  KÖYÜ VE HANELERİ

 

1842-44  YILLARI  TAŞOLUK (ve Kemikgerşi)  KÖYÜ HANE, LAKAP VE NÜFUSU                                        

Bu yazımızda Salman Köyü ve çevresi nüfusu kapsamında Taşoluk köyüne ait askeri amaçla hazırlanan 1842-44 tarihli nüfus kayıt defterini  değerlendireceğiz.

Bu değerlendirme öncesi Taşoluk Köyü ilgili bazı bilgileri bilmek  yararlı olacaktır. Taşoluk Köyü 1956 da bölünmüş ve Kemikgerşi Köyünü doğurmuştur. Bu nedenle bu defter Kemikgerşi Köyünüde kapsamaktadır. Taşoluk Köyü 1997 yılında Salman Beldesine dahil olmuştur. Bu gün ise Salman Mahalle sınırları içinde yer almaktadır. 

Sivas Sancağı Karakuş Kazası 1842-44 yıllarına ait  kayıtlar, Devlet  Arşivinde NFS.d.02351 numaralı kayıtta bulunmaktadır. Bu kayıtlarda Taşoluk köyü, Karakuş Kazası  Taşoluk  Karyesi olarak  geçmekte  olup, 63-64 Sayfalarda 18 hanede toplam 64 erkek nüfus  bulunmaktadır. Bu yazımızda ek olarak Karakuş Kazası’nın 1831-34 yıllarına ait  NFS.d.02275 kayıtlarına da ulaşma fırsatı bulduk ve değerlendirme yaptık. Bu bilgilerde kişilerin fiziksel özellikleri, aile lakapları, yaşları, ailede baba, oğul, torun, kardeş, kardeş oğlu gibi birbiri ile olan bağları belirten bilgiler bulunmaktadır. Bu kayıtlarda Muhtar, İmam, Hatip gibi görev ve sorumlulukların yanında  redif, mansure gibi askeri görev durumu  ve sağlıkla ilgili mecnun, alil, tek gözlü gibi bilgilerde bulunmaktadır. Soyağacı açısından da önemli bilgiler içermekte, Nüfus Müdürlüklerinden alınan soyağacı ile ilişkilendirildiğinde 2-3 nesil daha geriye gitme fırsatı vermektedir.

Taşoluk Köyünde  1842-44 tarihlerde oturanların  Çevikoğlu, Kementoğlu, Sarıoğlu, Ahmetoğlu, Bektaşoğlu, İbazoğlu, Delimehmedoğlu, Köseoğlu ve Ekizoğlu lakaplı aileler olduğu görülmektedir.

Beş nolu Kemetoğlu hanesinden Salih bin Mustafa Mansure, sekiz nolu Sarıoğlu hanesinden Ali bin Mustafa ve dokuz nolu Ahmetoğlu hanesinden Ali bin Mustafa Redif olarak kaydedilmiştir.

            Bir numaralı hanede köy  Hatibi Çevikoğlu Ali oturmaktadır. Hatip 40 yaşında ve 3 oğlu  bulunmaktadır.

            Köydeki hanelerden beşi Kementoğlu, üçü Çevikoğlu, ikisi Ahmetoğlu, ikisi Bektaşoğlu, ikisi Sarıoğlu, birer hanede İbazoğlu, Delimehmetoğlu, Köseoğlu ve Ekizoğlu aileleridir.

            İki, üç ve beş nolu Kementoğlu haneleri kardeştir. Dört nolu Kementoğlu hanesi  üç nolu Kementoğlu hanesinin oğludur.

            Altı nolu Çevikoğlu hanesi yedi nolu Çevikoğlu hanesinin oğludur.

            Ondört nolu İbazoğlu Hasan kardeşi  Hüseyin ve  iki çocuğu ile  birlikte yaşamaktadır.

            Onbeş nolu Sarıoğlu hanesini dört kardeş paylaşmaktadır.

            Onyedi nolu hanede  Köseoğlu Mehmet, Çolakoğlu Lakaplı iki yetim çocukla birlikte yaşamaktadır.

Onsekiz nolu hanede Ekizoğlu İbrahim,  oğlu ve birde Genç Osman bin Hüseyin adında yakınlığı tespit edemediğimiz  kişi ile yaşamaktadır.

Taşoluk Karyesi’nin 1831-34 yıllarına ait  kayıtlarda ise Kementoğlu, Çonoğlu, Sarıbekoğlu, Delimehmetoğlu, İbadoğlu, Bektaşoğlu, Ekizoğlu, Ahmetoğlu ve aile lakabı belirtilmeyen baba adları Hıdır olan iki ailede  oturmaktadır.

1831-34 yıllarına ait  kayıtlarda Çonoğlu lakaplı  ve ayrıca  Baba adı Hıdır olan iki aile varken 1842-44  tarihli kayıtlarda olmadığı görülmektedir. Bunun yanında 1831-34 yıllarına ait  kayıtlarda bulunmayan, fakat 1842-44  tarihli kayıtlarda Çevikoğlu ve Köseoğlu lakaplı ailelerin olduğu görülmektedir. Bu farklılığın ya sehven yazılmamış olmasından yada kayıtların suretini çıkartmak amacı ile tekrar yazılırken atlanılmış olma ihtimalini akla  getirmektedir. Çevikoğlu ve Köseoğlu lakaplı ailelerin  ilk kayıtlardan sonra köye gelip yerleşmiş olabileceği düşünülmektedir. Çünkü  ilk kayıtlarda köyün hatibi ile ilgili bilgi bulunmazken,  sonraki kayıtlarda Çevikoğlu  Ali bin İbrahim’in Hatip olarak kaydedildiğini görüyoruz.

Çonoğlu ve Hıdıroğlu ailelerinin de sonraki kayıtlarda olmaması sehven kaydedilmemiş yada suret çoğaltma  sırasında yazılmamış olmasından kaynaklandığı düşünülmektedir.

Burada  iki ailenin   önceki  ve sonraki kayıtlarda lakaplarındaki farklı yazılış da dikkat çekmektedir. Birinci kayıtlarda Sarıbekoğlu olan  lakap, sonraki kayıtta Sarıoğlu olarak değiştiği; yine birinci kayıtta İbadoğlu olan lakabın sonraki kayıtta İbazoğlu olarak  değiştiği görülmektedir.

İkinci kayıtta köy muhtarı ile ilgili kayıt bulunmamaktadır. Bu bu bilgiden 1833 de başlayan muhtarlık seçiminin henüz Taşoluk Köyünde  yapılmadığı anlaşılmaktadır. Çünkü muhtarlık öncesi köy idaresini  köy kahyası yürütüyordu. 1831-34 tarihinde Taşoluk Karye Kahyasının  Kementoğlu Mehmed bin Salih olduğu görülmektedir. 1842-44 kayıtlarında 2 Numaralı hanede oturmaktadır.

Aşağıda Taşoluk Köyünün nüfus kayıt defteri çevirisi verilmektedir. Gözden kaçan hatalardan dolayı Taşoluk (ve Kemikgeriş) halkının affına sığınız. Görüş, öneri, çevirideki eksik ve hataların   bildirilmesini isteriz.

 

             1842-44 Taşoluk Köyü Nüfus Kayıt Defteri

Hane-1/1-Orta Boylu Kumral Sakallı Çevikoğlu Ali bin İbrahim Sinn 40 (Hatip)

2-Oğlu Veliüddin Sinn 10

3-Diğer Oğlu İbrahim Sinn 8

4-Diğer Oğlu Hüseyin Sinn 7

Hane-2/1-Uzun Boylu Ak Sakallı Kementoğlu Mehmed bin Salih Sinn 52

2-Oğlu Hasan Sinn 12

3-Diğer Oğlu Hüseyin Sinn 9

4-Diğer Oğlu Ali Sinn 5

Hane-3/1-Orta Boylu Ak Sakallı Kementoğlu Halil bin Salih Sinn 72

2-Oğlu Orta Boylu Şabb-ı Emred Ahmed  Sinn 15

3-Diğer Oğlu Veliüddin Sinn 6

4-Diğer Oğlu Halil Sinn 3

Hane-4/1-Orta Boylu Kara Sakallı Kementoğlu Ali bin Halil Sinn 32

            2-Oğlu Abdullah Sinn 5

3-Oğlu Hasan Sinn 3

4-Diğer Oğlu Mehmed Sinn 2

Hane-5/1-Orta Boylu Kır Sakallı Kementoğlu Mustafa bin Salih Sinn 65

2-Oğlu Orta Boylu Şabb-ı emred  Salih Sinn 18 (Mansureden)

3-Diğer Oğlu Ahmed Sinn 1

Hane-6/1-Orta Boylu taze Sakallı Çevikoğlu  Hasan bin Veliüddin Sinn 20

Hane-7/1-Orta Boylu Ak Sakallı Çevikoğlu Veliüddin bin Ali Sinn 62

2-Oğlu Orta Boylu Şabb-ı emred Yusuf Sinn 15

3-Diğer Oğlu Halil Sinn 8

Hane-8/1-Orta Boylu Ak Sakallı Sarıoğlu Mustafa bin Ali Sinn 58

2-Oğlu Orta Boylu Sarı Bıyıklı Ali Sinn 24 (Redif)

3-Diğer Oğlu Şabb-ı emred Mehmed  Sinn 17

4-Diğer Oğlu Yusuf Sinn 6

Hane-9/1-Kısa Boylu Ak Sakallı Ahmetoğlu Mustafa bin Ali Sinn 72

2-Oğlu uzun Boylu kara Bıyıklı Ali Sinn 20 (Redif)

3-Diğer Oğlu Orta Boylu Şabb-ı emred Ahmed Sinn 17

4-Diğer oğlu Şabb-ı emred Mustafa Sinn 14

5-Diğer oğlu Mehmed Sinn 7

6-Diğer oğlu Halil Sinn 5

Hane-10/1-Orta Boylu Kır Sakallı Kementoğlu Ali bin İbrahim Sinn 47

2-Oğlu Mehmed Sinn 10

3-Diğer Oğlu İbrahim Sinn 5

4-Diğer Oğlu Halil Sinn 2

Hane-11/1-Orta Boylu Kumral Sakallı Bektaşoğlu Halil bin Osman Sinn 37

2-Oğlu Orta Boylu Şabb-ı emred Mustafa  Sinn 17

3-Diğer oğlu Orta Boylu Şabb-ı emred İbrahim Sinn 18

4-Diğer Oğlu Ramazan  Sinn 14

Hane-12/1-Orta Boylu Kumral Sakallı Bektaşoğlu Hüseyin bin Ali Sinn 38

2-Oğlu Abdülkerim Sinn 10

3-Diğer Oğlu Yakup Sinn 4

Hane-13/1-Orta Boylu Kara Sakallı Ahmetoğlu Osman bin Mehmed Sinn 32

2-Oğlu Salih Sinn 6

3-Diğer Oğlu Ali Sinn 4

Hane-14/1-Orta Boylu Kara Sakallı  İbazoğlu Hasan bin İbrahim Sinn 37

2-Oğlu Halil Sinn 4

3-Diğer Oğlu ….İbrahim Sinn 4

4-Karındaşı Orta Boylu Şabb-ı emred Hüseyin bin İbrahim Sinn 17

Hane-15/1-Orta Boylu Şabb-ı emred Sarıoğlu Ali bin Abdullah  Sinn 20

2-Karındaşı Veliüddin bin İbrahim Sinn 12

3-Diğer Karındaşı Hasan bin İbrahim Sinn 7

4-Diğer Karındaşı Hasan bin Abdullah Sinn 4

Hane-16/1-Orta Boylu Ak Sakallı Delimehmedoğlu  Ali bin Mehmed Sinn 62

2-Oğlu Orta Boylu Şabb-ı emred Mehmed Sinn 20

3-Diğer Oğlu Ali Sinn 4

Hane-17/1-Orta Boylu Köse Sakallı Köseoğlu Mehmed bin Mehmed Sinn 23

2-Çolakoğlu Yetim Musa bin Ali Sinn 10

3-Karındaşı Mehmed bin Ali Sinn 8

Hane-18/1-Orta Boylu Kırca Sakallı Ekizoğlu İbrahim bin Mehmed Sinn 50

2-Oğlu Hüseyin Sinn 5

3-…. oğlu  Orta Boylu Şabb Osman  bin Hüseyin sin 34 ? (Üste not…..)

1842-44 kayıtlarında yer almayan, fakat 1831-34 yılı kayıtlarında yer alan aileler ise;Çonoğlu lakaplı Ali oğlu Veli ve İbrahim oğlu Ali  adında iki aile, baba adı Hıdır olan  Hüseyin ve Ali adında iki kardeştir. İbadoğlu  lakaplı  İbrahimoğlu Hasan kardeşi Hüseyin ve ve Kardeşi ibrahim’in oğlu  Yetim Halil ile birlikte yaşamaktadır.

           -Çonoğlu Veli bin Ali sin 55, Sülbi (öz) oğulları Ali 9 ve Hasan 6 ve  Halil 2 ve Yusuf 5

           -Çonoğlu Ali  bin İbrahim sin 40,  Sülbi oğulları  Veli 2 ve  İbrahim 1

 

          -Hüseyin bin Hıdır sin 55

          -Karındaşı Ali bin Hıdır sin 40,   Sülbi oğulları Musa 3 ve Mehmed 2

 

         -İbadoğlu Hasan bin İbrahim sin 25

          Sülbi karındaşı  Hüseyin  5 ve Karındaşı yetimi Sülbi Halil  bin İbrahim 8

 

Sözlük

Sinn              :Yaş

Redif            :Yedek asker

Mansure        :Asker

Şabb-ı emred:Genç, deli kanlı.

Bin               : ’in Oğlu (Halil bin Ali =Ali’nin oğlu Halil)

Lakab          :Aile şöhreti, sülale, soy sop.

Sülbi            :Öz

 

 

 

 

 

1842-44  YILLARI  ÇAMALAN  KÖYÜ HANE, NÜFUS VE LAKABLARI            

Bu yazımızda Salman Köyü ve çevresi nüfusu kapsamında Çamalan köyüne ait askeri amaçla hazırlanan 1842-44 tarihli nüfus kayıt defterini  değerlendireceğiz.

Bu değerlendirme öncesi Çamalan Köyü ilgili bazı bilgileri bilmek  faydalı olacaktır. Çamalan Köyü 1929 da bölünerek Kargı Köyünü, 1967 de tekrar bölünerek Şahin Köyünü doğurmuştur. Bu nedenle bu defter Kargı ve Şahin Köylerini de kapsamaktadır. Çamalan Köyü 1988 yılında Salman Köyü ile birleşerek ikisi birlikte Salman  Beldesini oluşturmuştur. Bu gün ise Salman Mahalle sınırları içinde yer almaktadır.

Çamalan, Karakuş’un eski köylerinden  biridir. 1530 ve 1575 tarihli tahrir kayıtlarında “Alan-ı Çam” olarak geçmektedir. Kargı Köyü ise 1455, 1530 ve 1575 tarihli tahrir kayıtlarında “Kargu” Karyesi olarak  kaydedildiği görülmektedir. 1599-1603 tarihlerindeki  Celali/Karayazıcı İsyanında, isyanın bastırılması ile Canik dağlarına sığınan  isyancılar nedeni ile bölgedeki bir çok köyle birlikte Kargı köyü de  boşalmış ve  yaklaşık 330 yıl sonra tekrar köy statüsüne kavuşabilmiştir. Çamalan, 1842-44 kayıtlarında,  hane sayılarına göre Karakuş’un yedinci büyük köyüdür.

Sivas Sancağı Karakuş Kazası 1842-44 yıllarına ait  kayıtlar, Devlet  Arşivinde NFS.d.02351 numaralı kayıtta bulunmaktadır. Bu kayıtlarda Çamalan köyü, Karakuş Kazası  Çamalan  Karyesi olarak  geçmekte  olup, 70-71-72 sayfalarda 38 hanede toplam 117 erkek nüfus  bulunmaktadır. Bu yazımızda ek olarak Karakuş Kazası’nın 1831-34 yıllarına ait  NFS.d.02275 kayıtlarını da değerlendirdik.

Bu kayıtlarda kişilerin fiziksel özellikleri, aile lakapları, yaşları, ailede baba, oğul, torun, kardeş, kardeş oğlu gibi birbiri ile olan bağları belirten bilgiler bulunmaktadır. Bu kayıtlarda Muhtar, Hatip gibi görev ve sorumlulukların yanında mansure, redif gibi askeri görev durumu  ve sağlıkla ilgili bilgilerde bulunmaktadır. Soyağacı açısından da önemli bilgiler içermekte, Nüfus Müdürlüklerinden alınan soyağacı ile ilişkilendirildiğinde 2-3 nesil daha geriye gitme fırsatı vermektedir.

Çamalan Köyünde  1842-44 tarihlerde oturanların  Köçekalioğlu, Şehidoğlu, Topalmustafaoğlu, Ahmedhasanoğlu, Mısırcıoğlu, Kuyumcuoğlu, İbiloğlu, Tayırhüseyinoğlu, Halilalisioğlu, Emirzaoğlu, Battaloğlu, Nasuhioğlu, Hacıalioğlu, Cidibhüseyinoğlu, Kocamustafaoğlu, Körhasanoğlu,  Emirberoğlu, Halilvelisioğlu, Kılhasanoğlu, Demürcüoğlu, Mağdenoğlu, Kabakalisioğlu, Pirvelisioğlu, Piroğlu, Kamacıoğlu, Balioğlu, Sicimoğlu ve Könezoğlu lakaplı aileler olduğu görülmektedir.

21 nolu Körhasanoğlu  hanesinden Ali oğlu Ali  Mansure, 11 nolu Tayrhüseyinoğlu  hanesinden Ali oğlu Hasan  ve 27 nolu Demürcüoğlu hanesinden İbrahim oğlu Mustafa Redif olarak kaydedilmiştir.

1842-44 kayıtlarında Köy’ün Muhtar-ı Evveli, yani Köy Muhtarı kaydı belirtilmemiş, fakat büyük köylerde rastlanılan Muhtar-ı Sani, ikinci muhtar yada muhtar yardımcısının 14 nolu hane de oturan Emirzaoğlu lakaplı Salih bin Emirza olduğu  görülmektedir.

            Köy Hatibi ise  35 nolu hanede oturan Kamacıoğlu Mehmed bin Nasuhi’dir.

            Çamalan Köyü’nün 1831-34 yıllarına ait  kayıtlarda ise Mısırcıoğlu, Topalmehmedoğlu, Mıhçıoğlu, Piroğlu, Köçekalioğlu, Battaloğlu, Karaalioğlu, Hacıoğlu, Hıdıroğlu, Şehidoğlu, İbiloğlu, Kuyumcuoğlu, Ahmedhasanoğlu Velikocaoğlu, Kabakoğlu, Çördükoğlu, Balioğlu, Alivelisioğlu, Emirberoğlu, Kocamustafaoğlu, Kamacıoğlu, Mağdenoğlu, Emirzaoğlu, Demürcüoğlu, Cülüz, Çakıroğlu ve Halilvelisioğlu lakaplı aileler ve lakabı belirtilmeyen Mak’ad (Oturak,Engelli) Hasan bin Mustafa   oturmaktadır.

1831-34 yılı kaydında Karye İhtiyarının Mısırcıoğlu lakaplı Mehmet bin Mehmet olduğu görülmektedir.  Muhtarlık idaresinden önceki köy idaresi köy Kahyası yada köy İhtiyarı olarak ifade edilen  idareciler tarafından yürütülüyordu.

  Bu kayıtlarda olan Karaalioğlu, Hıdıroğlu, Velikocaoğlu, Kabakoğlu, Çördükoğlu, Alivelisioğlu, Cülüz, Çakıroğlu ve Mak’ad Hasan bin Mustafa   lakaplı aileler 1842-44 kayıtlarında  bulunmamaktadır.

Bu kayıtlarda olup, 1842-44 kayıtlarında  farklı lakapla kaydedilen  ailelerinde olduğu düşünülmektedir. Bunlardan Mıhçıoğlu lakaplı ailenin 1842-44 kaydında 29 ve 30 nolu haneye Demürcüoğlu olarak kaydedildiği  görülmektedir.

 Bunun yanında 1842-44 kayıtlarında  yeni aile lakaplarıda dikkat çekmektedir.

Bu farklılığın ya sehven yazılmamış olmasından, köyden göç gitme yada göç gelme, yada kayıt sırasında yeni lakap belirtme ve yeni lakapla kaydolma gibi ihtimalleri düşündürmektedir.

Aşağıda Çamalan Köyünün nüfus kayıt defteri çevirisi verilmektedir. Gözden kaçan hatalardan dolayı Çamalan, (Kargı ve  Şahin)  sakinlerinin affına sığınır, görüş, öneri, çevirideki eksik ve hataların   bildirilmesini isteriz.

 ÇAMALAN KARYESİ 1842-44

 Hane-1/1-Orta boylu kır sakallı Köçekalioğlu Mehmed bin Ali sinn 52

2-Oğlu Veliyyüddin sinn 8

Hane-2/1-Orta Boylu Kır Sakallı Köçekalioğlu Veliyyüddin bin Ali sinn 62

2-Oğlu orta boylu ter bıyıklı Ali sinn 22

3-Diğer oğlu Halil  sinn 12

Hane-3/1-Uzun boylu kır sakallı Şehidoğlu Mehmed bin Veliyyüddin sinn 42

2-Oğlu orta boylu ter bıyıklı Veliyyüddin sinn 19

Hane-4/1-Orta boylu  kır sakallı Topalmustafaoğlu Ali bin Mustafa sinn 47

2-Oğlu Mustafa sinn 12

Hane-5/1-Orta boylu kumral Sakallı Ahmedhasanoğlu Veliyyyüddn bin Hasan sinn 35

2-Orta boylu şabb-ı emred Ahmet sinn 16

3-Diğer oğlu Halil sinn 12

Hane-6/1-Orta boylu kır sakallı Mısırcıoğlu Mehmed bin Mehmed sinn 46

2-Oğlu Hasan sinn 10

3-Diğer Oğlu tev’em (ikiz) Hüseyin sinn 10

4-Diğer oğlu Halil sinn 7

5-Diğer oğlu Mehmed sinn 5

6-Diğer oğlu Veliyyüddin sinn 4

7-Birader zadesi Yetim Hüseyin bin (baba adı yazılmamış) sinn 14

Hane-7/1-Orta boylu kumral Sakallı Mısırcıoğlu Halil bin Mehmed sinn 37

2-Oğlu Ali sinn 10

3-Diğer oğlu Veliyyüddin sinn 6

Hane8/1-Orta boylu kumral sakallı Kuyumcuoğlu Halil bin Ali sinn 37

2-Oğlu Hasan sinn 10

3-Diğer oğlu Hüseyin sinn 3

Hane-9/1-Orta boylu kır kakallı İbiloğlu Hüseyin bin İbrahim sinn 46

2-Oğlu orta boylu ter bıyıklı Veliyyüddin sinn 27

Hane-10/1-Orta boylu kır sakallı Tayır(kuş)hüseyinoğlu Hasan bin Hüseyin sinn 62

Hane-11/1-Orta boylu ter bıyıklı Tayır(kuş)hüseyinoğlu  Hasan bin Ali Sinn 20 (Redif)

Hane-12/1-Orta boylu kır sakallı Halilalisioğlu oğlu Ali bin Ali Sinn 50

Hane-13/1-Orta boylu kırca sakallı Halilalisioğlu  Mustafa bin Ali Sinn 42

Hane-14/1-Uzun boylu kır köse sakallı Emirzaoğlu Salih bin Emirza  Sinn 52 (Karye-i Mezbur Muhtar-ı Sani)

2-Oğlu Mehmed Sinn 9

Hane-15/1-Orta boylu kara sakallı Battaloğlu Hasan bin Battal Sinn 37

2-Oğlu Ali Sinn 10

Hane-16/1-Orta boylu köse sakallı Battaloğlu Mustafa bin Battal Sinn 33?

2-Oğlu Ali Sinn 7

Hane-17/1-Uzunca boylu kara sakallı Nasuhioğlu Abdullah bin Nasuhi Sinn 32

2-Oğlu Ahmed Sinn 3

3-Diğer oğlu Halil Sinn 1

Hane18/1-Orta boylu köse sakallı Hacıalioğlu  Ali bin Ali Sinn 37

2-Oğlu İbrahim Sinn 10

3-Diğer oğlu Hasan Sinn 2

Hane-19/1-Orta boylu kır köse sakallı Cidibhüseyinoğlu ? Mustafa bin Hüseyin Sinn 37

2-Oğlu Hüseyin  Sinn 8

2-Diğer oğlu Mehmed Sinn 6

3-Diğer oğlu Ali Sinn 4

Hane -20/1-Orta boylu kır sakallı Kocamustafaoğlu Halil bin Mustafa Sinn 52

2-Oğlu orta boylu şabb-ı emred Veliyyüddin Sinn 18

3-Torunu Hüseyin bin Ali Sinn 4

Hane21/1-Orta boylu ak sakallı Körhasanoğlu  Ali bin Hasan Sinn 62

2-Oğlu orta boylu taze bıyıklı Ali Sinn 22 (Mansureden)

3-Diğer oğlu şabb Halil Sinn 14

Hane-22/1-Orta boylu kır sakallı  Emirberoğlu Hasan bin  Ali Sinn 72

2-Oğlu orta boylu sarı sakallı  Ali Sinn 34

3-Diğer oğlu orta boylu kumral sakallı  Nasuhi Sinn 32

4-Diğer oğlu şabb-ı emred Mustafa Sinn 14

5-Torunu Ahmed bin Nasuh Sinn 3

6-Diğer torunu orta boylu ter bıyıklı Mehmed bin Ali Sinn 22

7-Diğer torunu orta boylu ter  bıyıklı Süleyman bin Ali Sinn 18

8-Diğer torunu Salih bin Nasuhi Sinn Sinn 1

9-Birader zadesi yetim Ali bin Ali Sinn 1

Hane-23/1-Orta boylu ak sakallı Halilvelisioğlu Ahmet bin Veliyyüddin Sinn 72

2-Oğlu orta boylu kara Sakallı Ali Sinn 27

Hane-24/1-Orta boylu sarı sakallı Halilvelisioğlu Ali bin Veliyyüddin Sinn 47

2-Oğlu orta boylu kumral sakallı Ali Sinn 27

3-Diğer oğlu orta boylu kumral sakallı Mustafa Sinn 37

4-Diğer oğlu Halil Sinn 9

5-Torunu Ahmed bin Ali Sinn 3

6-Karındaşı orta boylu ak Sakallı  Hüseyin bin Veliyyüddin Sinn 65

Hane-25/1-Uzun boylu kumral sakallı Kılhasanoğlu  Hüseyin bin Hasan Sinn 37

2-Oğlu orta boylu ter bıyıklı Ahmed Sinn 20

Hane-26-Orta boylu kumral sakallı Kılhasanoğlu Halil bin Hasan Sinn 32

2-Oğlu Mustafa Sinn 12

3-Diğer oğlu Halil Sinn 5

Hane-27/1-Orta boylu kumral sakallı Demürcüoğlu İbrahim bin İbrahim Sinn 35

2-Oğlu orta boylu ter bıyıklı Mustafa Sinn 20 (Redif)

3-Diğer oğlu İbrahim Sinn 13

4-Diğer oğlu Halil  Sinn 10

5-Diğer oğlu Mehmed Sinn 7

6-Diğer oğlu Veliyyüddin Sinn 4

Hane-28/1-Kısa boylu kırca sakallı  Mağdenoğlu Mehmed bin Ramazan Sinn 62

2-Oğlu şabb Halil Sinn 12

3-Diğer oğlu Veliyyüddin  Sinn 10

4-Diğer oğlu Salih Sinn 6

5-Diğer oğlu Mehmed Sinn 5

Hane-29/1-Orta boylu kır sakallı Demürcüoğlu Hasan bin Benyad Sinn 47

2-Oğlu orta boylu kara Sakallı Hasan Sinn 24

3-Diğer oğlu Ali Sinn 10

4-Diğer oğlu Mehmed Sinn 1

Hane-30/1-Orta boylu kumral sakallı  Demürcüoğlu Mehmed bin Benyad Sinn 37

2-Oğlu Yusuf Sinn 7

Hane-31/1-Orta Boylu Ak Sakallı Kabakalisioğlu Mustafa bin Veliyyüddin Sinn 62

2-Oğlu İbrahim Sinn 7

3-Diğer oğlu Halil Sinn 6

Hane-32/1-Orta boylu ak sakallı Pirvelisioğlu Hasan bin Veliyyüddin Sinn 62

2-Karındaşı orta boylu ter bıyıklı Ali bin Mezbur Sinn 22

Hane-32/1-Orta boylu kara sakallı Pirvelioğlu Hüseyin bin Mehmed Sinn 37

Hane-34/1-Orta boylu kır sakallı Piroğlu Hüseyin Bin Piri Sinn 47

2-Oğlu Veliyyüddin Sinn 10

3-Diğer oğlu Halil Sinn 5

Hane-35/1-Orta boylu kır köse sakallı Kamacıoğlu Mehmed bin Nasuhi Sinn 62 (Karye Hatibi)

2-Oğlu  orta boylu köse sakallı Ali Sinn 27

3-Diğer oğlu orta boylu kara sakallı Süleyman Sinn 22

4-Diğer oğlu orta boylu şabb-ı emred Davud Sinn 18

5-Diğer oğlu Bektaş sin 10

6-Diğer oğlu Mustafa Sinn 5

7-Torunu Mehmed bin Süleyman Sinn 4

Hane-36/1-Orta boylu kara sakallı Balioğlu Mehmed bin Bali Sinn 32

2-Oğlu Abdullah Sinn 5

Hane-37/1-Orta boylu ak sakallı Sicimoğlu Ali bin Piri Sinn 73

Hane-38/1-Orta boylu ak sakallı Könezoğlu Hüseyin bin Hüseyin Sinn 62

2-Oğlu orta boylu kara sakallı Mehmed Sinn 37

3-Diğer oğlu orta boylu kara köse sakallı Ali Sinn 22

4-Torunu Dursun bin Mehmed Sinn 12

5-Diğer torunu Veliyyüddin bin Mehmed Sinn 7

6-Diğer torunu Mustafa bin Mustafa Sinn 5

7-Birader zadesi orta boylu şabb-ı emred Hüseyin bin Hasan Sinn 17

8-Diğer birader zadesi orta boylu şabb-ı emred Mehmed bin Mehmed Sinn 12

 

1831-34 yılı kayıtlarında Mıhçıoğlu olarak yer alan 1842-44 kayıtlarında 29 ve 30 nolu haneye Demürcüoğlu olarak kaydedilen Mıhçıoğlu ailesi;

*Mıhcıoğlu Hasan bin Benyad sin 38      *Sülbioğulları  Hasan 7 ve Ali 5

*Karındaşı Mehmed bin Benyad sinn 30  *Sülbioğlu Halil sinn 1

 Sözlük

Sinn              :Yaş

Redif            :Yedek asker

Mansure        :Asker

Şabb-ı emred:  Genç, deli kanlı.

Bin               : ’in Oğlu (Halil bin Ali =Ali’nin oğlu Halil)

Lakab          :Aile şöhreti, sülale, soy sop.

Sülbi            :Öz

Mak’ad       :Yatalık, engelli.

Tev’em        :İkiz

Tayr(Tayır) :Kuş

Sadık Bozok

 Araştırmacı